ജറുസലേം: അമേരിക്കൻ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ തനിക്കുള്ള സ്വാധീനവും യുഎസ് പ്രസിഡന്റുമായുള്ള അടുത്ത ബന്ധവും ഇസ്രയേലിന് അനിവാര്യനായ നേതാവെന്ന പ്രതിച്ഛായ സൃഷ്ടിക്കാൻ വർഷങ്ങളായി ബെഞ്ചമിൻ നെതന്യാഹു ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന പ്രധാന രാഷ്ട്രീയ ആയുധങ്ങളാണ് (Israel election Netanyahu political challenges). എന്നാൽ അമേരിക്കയുമായുള്ള ബന്ധത്തിൽ സമീപകാലത്ത് പ്രകടമായ അസ്വാരസ്യങ്ങളും, യുഎസിൽ നെതന്യാഹുവിനെതിരേ ശക്തമാകുന്ന വിമർശനങ്ങളും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഈ രാഷ്ട്രീയ ശക്തിക്ക് മങ്ങലേൽപ്പിക്കുന്നുണ്ടോയെന്ന ചർച്ചയാണ് ഇപ്പോൾ ഇസ്രയേലിൽ സജീവമാകുന്നത്.
അമേരിക്കയിൽ ചെലവഴിച്ച യുവകാലവും യുഎസ് രാഷ്ട്രീയത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ആഴത്തിലുള്ള ധാരണയും മുൻ അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റുമാരുമായുള്ള അടുത്ത ബന്ധവും നെതന്യാഹുവിന്റെ രാഷ്ട്രീയ വ്യക്തിത്വത്തിന്റെ പ്രധാന ഘടകങ്ങളായിരുന്നു. അമേരിക്കൻ പിന്തുണ ഉറപ്പാക്കാൻ കഴിയുന്ന ഇസ്രയേൽ നേതാവെന്ന പ്രതിച്ഛായ അദ്ദേഹത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ യാത്രയിൽ വലിയ സ്വാധീനം ചെലുത്തുകയും ചെയ്തു. ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ് വീണ്ടും അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റായതോടെ ഇരുവരുടെയും ബന്ധം കൂടുതൽ ശക്തമാകുമെന്നായിരുന്നു പൊതുവിലയിരുത്തൽ. ഇറാനെതിരായ യുദ്ധത്തിൽ ഇസ്രയേലിനൊപ്പം അമേരിക്ക നേരിട്ട് പങ്കാളിയായതും നെതന്യാഹുവിന്റെ നയതന്ത്ര സ്വാധീനത്തിന്റെ വിജയമായി അദ്ദേഹത്തിന്റെ അനുയായികൾ അവതരിപ്പിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ യുദ്ധം പ്രതീക്ഷിച്ച ഫലം നൽകാതെ നീണ്ടുപോയതും, ഇസ്രയേലിന്റെ നിലപാടുകൾക്ക് പുറത്തുനിന്ന് പശ്ചിമേഷ്യയിൽ കരാറുകൾ രൂപപ്പെടുത്താൻ ട്രംപ് താൽപര്യം കാണിക്കുന്നതും ഇരുനേതാക്കളുടെയും ബന്ധത്തിൽ അകലം വർധിപ്പിച്ചെന്നാണ് വിലയിരുത്തൽ.
ഇസ്രയേലിന്റെ പങ്കാളിത്തമില്ലാതെ ഇറാനുമായി ധാരണയിലെത്താനുള്ള സാധ്യതകൾ അമേരിക്ക പരിശോധിക്കുന്നതും, തുർക്കിക്ക് എഫ്-35 യുദ്ധവിമാനങ്ങൾ വിൽക്കുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വാഷിങ്ടണിന്റെ നിലപാടും നെതന്യാഹുവിന്റെ ആശങ്ക വർധിപ്പിക്കുന്ന വിഷയങ്ങളാണ്. എഫ്-35 വിൽപ്പനയെക്കുറിച്ചുള്ള ഇസ്രയേൽ എതിർപ്പിനോട് പ്രതികരിക്കവെ, “എന്ത് വിൽക്കണമെന്നത് ആരും എന്നോട് നിർദേശിക്കില്ല” എന്നാണ് ട്രംപ് മാധ്യമങ്ങളോട് പറഞ്ഞത്.
ഇറാൻ യുദ്ധം ആരംഭിച്ചതിനുശേഷം നെതന്യാഹുവും ട്രംപും തമ്മിൽ നിലനിന്നിരുന്ന ബന്ധത്തിൽ വിള്ളലുകൾ രൂപപ്പെട്ടതായും റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ട്. ഇറാനെതിരായ സൈനിക നീക്കത്തിന്റെ സാധ്യതയും ഇറാനിലെ ഭരണകൂടം തകർന്നേക്കാമെന്ന വിലയിരുത്തലും ട്രംപിന് മുന്നിൽ ശക്തമായി അവതരിപ്പിച്ചത് നെതന്യാഹുവായിരുന്നുവെന്ന റിപ്പോർട്ടുകൾ അമേരിക്കൻ രാഷ്ട്രീയവൃത്തങ്ങളിൽ സംശയങ്ങൾക്ക് ഇടയാക്കിയിട്ടുണ്ട്.
ഇതിനിടെ, ഇസ്രയേലിലെ കുടിയേറ്റക്കാരുടെ ആക്രമണങ്ങളോടുള്ള നെതന്യാഹു സർക്കാരിന്റെ സമീപനവും അമേരിക്കയിൽ വിമർശനത്തിന് കാരണമായിട്ടുണ്ട്. ഒരു യുഎസ് സെനറ്ററെ കുടിയേറ്റക്കാർ നിയമനടപടികൾക്ക് പുറത്തായി തടഞ്ഞുവെച്ച സംഭവവും അമേരിക്കൻ കോൺഗ്രസിൽ ആശങ്ക ഉയർത്തിയെന്നാണ് റിപ്പോർട്ട്. ഒക്ടോബർ അവസാനത്തോടെ ഇസ്രയേലിൽ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് നടക്കാനിരിക്കെ നെതന്യാഹുവിന് ഈ സാഹചര്യങ്ങൾ രാഷ്ട്രീയമായി നിർണായകമാണ്. അഴിമതിക്കേസുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിചാരണയും മേഖലയിലെ പരിഹരിക്കപ്പെടാത്ത സംഘർഷങ്ങളും അദ്ദേഹത്തിന് വെല്ലുവിളിയായി തുടരുന്നു. ഈ പശ്ചാത്തലത്തിൽ ട്രംപുമായുള്ള കൂടിക്കാഴ്ച നെതന്യാഹുവിന് അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റുമായുള്ള ബന്ധം ഇപ്പോഴും ശക്തമാണെന്ന് ഇസ്രയേൽ ജനതയെ ബോധ്യപ്പെടുത്താനുള്ള അവസരമായാണ് വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നത്.
വാഷിങ്ടൺ സന്ദർശനത്തിന് ഔദ്യോഗിക അജണ്ടയുണ്ടെങ്കിലും, രാഷ്ട്രീയ ലക്ഷ്യങ്ങളാണ് നെതന്യാഹുവിന്റെ യാത്രയ്ക്ക് പിന്നിലെന്നാണ് ചില നിരീക്ഷകരുടെ അഭിപ്രായം. ഇറാൻ, തുർക്കിക്കുള്ള എഫ്-35 വിൽപ്പന, സൗദി അറേബ്യയുമായുള്ള ആണവ സഹകരണ സാധ്യത തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങൾ ചർച്ചയാകുമെന്നാണ് റിപ്പോർട്ടുകൾ. അതേസമയം, ഇസ്രയേലിലെ രാഷ്ട്രീയ പിന്തുണ ഉറപ്പാക്കുന്നതിനും അഴിമതിക്കേസിൽ തനിക്ക് അനുകൂലമായി ട്രംപ് വീണ്ടും ഇടപെടുമെന്ന പ്രതീക്ഷയ്ക്കുമാണ് നെതന്യാഹു പ്രാധാന്യം നൽകുന്നതെന്നാണ് ചില രാഷ്ട്രീയ നിരീക്ഷകർ പറയുന്നത്. അമേരിക്കൻ വലതുപക്ഷത്തിലെ ചില പ്രമുഖർ നെതന്യാഹുവിനെതിരെ ശക്തമായ വിമർശനം ഉന്നയിക്കുന്നതും അദ്ദേഹത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ നിലപാടിന് തിരിച്ചടിയാകുന്നുണ്ട്. പോഡ്കാസ്റ്റർ ടക്കർ കാർൾസൺ ഉൾപ്പെടെയുള്ളവരും മുൻ റിപ്പബ്ലിക്കൻ പ്രതിനിധി മാർജോറി ടെയ്ലർ ഗ്രീനും നെതന്യാഹുവിനെ വിമർശിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇറാനുമായുള്ള യുദ്ധം അവസാനിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിച്ചിരുന്ന കരാറിനെ ഇസ്രയേൽ സർക്കാരിലെ ചിലർ തടസ്സപ്പെടുത്താൻ ശ്രമിച്ചുവെന്ന സൂചന യുഎസ് വൈസ് പ്രസിഡന്റ് ജെ.ഡി. വാൻസും നൽകിയിരുന്നു.
നെതന്യാഹുവും ട്രംപും തമ്മിലുള്ള കൂടിക്കാഴ്ചയിൽ പരസ്യമായി വലിയ അഭിപ്രായഭിന്നതകൾ പ്രകടമാകില്ലെന്നാണ് പൊതുവിലയിരുത്തൽ. ഇരുവരും പരസ്പരം പ്രശംസിക്കുന്നതും സൗഹൃദപരമായ സമീപനം പ്രകടിപ്പിക്കുന്നതും കാണാനിടയുണ്ട്. എന്നാൽ സ്വകാര്യ ചർച്ചകളിൽ ട്രംപിന്റെ സമീപനം വ്യത്യസ്തമായിരിക്കാമെന്നും രാഷ്ട്രീയ നിരീക്ഷകർ അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു. അമേരിക്കയുമായുള്ള ബന്ധം കൈകാര്യം ചെയ്യാൻ തനിക്ക് മാത്രമേ കഴിയൂ എന്ന നെതന്യാഹുവിന്റെ വാദം വരാനിരിക്കുന്ന തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ പ്രധാന രാഷ്ട്രീയ ഘടകമാണ്. എന്നാൽ യുഎസിൽ അദ്ദേഹത്തിനെതിരേ ഉയരുന്ന സംശയങ്ങളും വിമർശനങ്ങളും ഈ പ്രതിച്ഛായയ്ക്ക് തിരിച്ചടിയാകാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. ഇസ്രയേൽ-അമേരിക്ക ബന്ധത്തിൽ നെതന്യാഹുവിന് ദീർഘകാലത്തെ ശക്തമായ ചരിത്രമുണ്ടെങ്കിലും, സമീപകാല രാഷ്ട്രീയ തീരുമാനങ്ങളിലൂടെ അദ്ദേഹം നിരവധി ബന്ധങ്ങൾ തകർത്തുവെന്നാണ് ചില നിരീക്ഷകരുടെ വിലയിരുത്തൽ. ട്രംപ് ഇനി നെതന്യാഹുവിന് ശക്തമായ രാഷ്ട്രീയ പിന്തുണ നൽകുമോയെന്ന കാര്യത്തിലും അനിശ്ചിതത്വമുണ്ട്.
ഇറാൻ യുദ്ധകാലത്തെ മികച്ച നേതാവായി നെതന്യാഹുവിനെ ട്രംപ് വിശേഷിപ്പിച്ചേക്കാമെങ്കിലും, ഇസ്രയേൽ പുതിയ നേതൃത്വത്തിലേക്ക് മാറേണ്ട സമയമായെന്ന് അദ്ദേഹം അഭിപ്രായപ്പെടാനുള്ള സാധ്യതയും ചിലർ മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുന്നു. അത്തരമൊരു സാഹചര്യമുണ്ടായാൽ മറ്റ് ഇസ്രയേൽ നേതാക്കളുമായി ട്രംപ് കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തുകയോ പുതിയ പ്രധാനമന്ത്രിക്ക് പിന്തുണ നൽകുകയോ ചെയ്തേക്കാമെന്ന രാഷ്ട്രീയ വിലയിരുത്തലുകളും ഉയരുന്നുണ്ട്. അമേരിക്കയിലെ ശക്തമായ ബന്ധം നെതന്യാഹുവിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ രാഷ്ട്രീയ ആയുധമായി ദീർഘകാലം നിലനിന്നിരുന്നെങ്കിലും, മാറുന്ന പശ്ചിമേഷ്യൻ സാഹചര്യങ്ങളും ട്രംപിന്റെ സ്വതന്ത്ര നയതന്ത്ര നീക്കങ്ങളും ആ ‘തുരുപ്പുചീട്ടിന്റെ’ ശക്തി കുറയ്ക്കുന്നുണ്ടോയെന്ന ചോദ്യമാണ് ഇപ്പോൾ ഇസ്രയേൽ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ കൂടുതൽ ശക്തമാകുന്നത്.
Summary: Israeli Prime Minister Benjamin Netanyahu’s long-standing claim of having unmatched influence in Washington is facing growing scrutiny amid reported tensions with US President Donald Trump. With an Israeli election approaching and criticism mounting in the US, Netanyahu’s meeting with Trump is seen as an important test of whether their political relationship still carries the same influence.
