ബീജിംഗ്: അടുത്ത മാസം അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപുമായുള്ള നിർണ്ണായക ഉച്ചകോടിക്ക് മുന്നോടിയായി ഇറാൻ യുദ്ധം അവസാനിപ്പിക്കാനുള്ള നീക്കങ്ങൾ ശക്തമാക്കി ചൈന (China Iran Diplomacy). ഇറാനുമായി ദീർഘകാല ബന്ധം നിലനിർത്തുന്നതോടൊപ്പം തന്നെ ട്രംപിനെ പ്രകോപിപ്പിക്കാതെയുള്ള ഒരു നയതന്ത്ര സന്തുലിതാവസ്ഥയ്ക്കാണ് ചൈനീസ് പ്രസിഡന്റ് ഷി ജിൻപിംഗ് ശ്രമിക്കുന്നത്.
സമാധാനപരമായ സഹവർത്തിത്വം, ദേശീയ പരമാധികാരം സംരക്ഷിക്കൽ തുടങ്ങിയ നാല് തത്വങ്ങൾ അടങ്ങിയ സമാധാന നിർദ്ദേശം ഷി ജിൻപിംഗ് മുന്നോട്ടുവെച്ചു. അബുദാബി കിരീടാവകാശിയുമായി നടത്തിയ കൂടിക്കാഴ്ചയിലാണ് അദ്ദേഹം ഇത് വ്യക്തമാക്കിയത്. മെയ് 14, 15 തീയതികളിൽ ബീജിംഗിൽ വെച്ചാണ് ട്രംപ്-ഷി ഉച്ചകോടി നടക്കുക. എട്ട് വർഷത്തിന് ശേഷം ഒരു യുഎസ് പ്രസിഡന്റ് നടത്തുന്ന ചൈന സന്ദർശനമാണിത്. വ്യാപാരം, തായ്വാൻ തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളിൽ ചൈനയുടെ താൽപ്പര്യങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കാനുള്ള അവസരമായി ഇതിനെ ബീജിംഗ് കാണുന്നു. ഇറാനെതിരെ ‘ഒറ്റരാത്രികൊണ്ട് രാജ്യം ഇല്ലാതാക്കും’ എന്ന തരത്തിലുള്ള ട്രംപിന്റെ കടുത്ത പ്രസ്താവനകളെ നേരിട്ട് വിമർശിക്കാൻ ചൈന തയ്യാറായില്ല. പകരം “ആഴത്തിലുള്ള ആശങ്ക” രേഖപ്പെടുത്തുകയും സമാധാനത്തിനായി ആഹ്വാനം ചെയ്യുകയുമാണ് ചെയ്തത്. ചൈനയുടെ ഇന്ധന ആവശ്യത്തിന്റെ പകുതിയും മിഡിൽ ഈസ്റ്റിൽ നിന്നാണ് വരുന്നത്. യുഎസ് നാവികസേന ഇറാൻ തുറമുഖങ്ങൾ ഉപരോധിക്കുന്നത് ചൈനയുടെ ഊർജ്ജ സുരക്ഷയ്ക്ക് ഭീഷണിയാണ്.
കഴിഞ്ഞ വാരം പാകിസ്ഥാനിൽ നടന്ന ചർച്ചകളിൽ ഇറാനെ പങ്കെടുപ്പിക്കുന്നതിൽ ചൈന വലിയ പങ്ക് വഹിച്ചിരുന്നു. ഇതിനെ ട്രംപ് പരസ്യമായി പ്രശംസിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു. ഉച്ചകോടിയിൽ അമേരിക്കയിൽ നിന്നും വലിയ തോതിൽ ബോയിംഗ് വിമാനങ്ങളും കാർഷിക ഉൽപ്പന്നങ്ങളും വാങ്ങുന്നതിനുള്ള കരാറുകളിൽ ചൈന ഒപ്പുവെച്ചേക്കുമെന്നും സൂചനയുണ്ട്.
Summary: China is intensifying its diplomatic efforts to end the Iran war ahead of a mid-May summit between President Xi Jinping and U.S. President Donald Trump in Beijing. While seeking to safeguard its energy supplies from the Middle East, China is carefully avoiding direct criticism of Trump’s military actions to ensure the summit’s success. Xi has proposed a four-point peace plan, and Foreign Minister Wang Yi has held numerous meetings to push for a ceasefire. Analysts suggest China aims to maintain stability and potentially secure trade deals, including a massive purchase of Boeing aircraft, during the historic meeting.
