ഇറാനും അമേരിക്കയും തമ്മിലുള്ള വെടിനിർത്തൽ കരാർ നിലനിൽക്കുമ്പോഴും, ഇറാൻ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയുടെ തിരിച്ചുവരവ് അതിസങ്കീർണ്ണമായിരിക്കുമെന്ന് റിപ്പോർട്ടുകൾ. ഒരു വർഷത്തിനിടെ ഉണ്ടായ രണ്ട് യുദ്ധങ്ങളും, ആഭ്യന്തര പ്രക്ഷോഭങ്ങളും, അന്താരാഷ്ട്ര ഉപരോധങ്ങളും രാജ്യത്തെ വ്യാവസായിക ഉൽപ്പാദനക്ഷമതയെയും അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങളെയും തകർത്തിരിക്കുകയാണ് (Iran Economy Recovery Challenges). പണപ്പെരുപ്പം രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധകാലത്തെ തോതിലേക്ക് ഉയർന്നതോടെ ജനജീവിതം ദുസ്സഹമായിട്ടുണ്ട്.
കഴിഞ്ഞ മാസം ഇറാനിലെ പണപ്പെരുപ്പം 88.6 ശതമാനമായി വർദ്ധിച്ചു. ഭക്ഷ്യവസ്തുക്കളുടെ വിലവർദ്ധനവ് 134 ശതമാനത്തിന് മുകളിലാണ്. ഔദ്യോഗിക കണക്കുകൾ പ്രകാരം തൊഴിലില്ലായ്മ 7.5 ശതമാനമാണെങ്കിലും, തൊഴിൽ പങ്കാളിത്തം 40 ശതമാനം മാത്രമാണ്. ഇറാനിയൻ റിയാലിന്റെ മൂല്യം ഇടിഞ്ഞതോടെ മാസവരുമാനം ഡോളർ കണക്കിൽ വെറും 95 ഡോളറിലേക്ക് ചുരുങ്ങി. യുദ്ധത്തിൽ തകർന്ന എണ്ണ-വാതക കേന്ദ്രങ്ങൾ, പെട്രോകെമിക്കൽ പ്ലാന്റുകൾ, സ്റ്റീൽ വ്യവസായങ്ങൾ, വൈദ്യുതി ശൃംഖലകൾ എന്നിവയുടെ പുനർനിർമ്മാണം ദീർഘകാലം എടുക്കുന്ന ഒന്നാണെന്ന് സാമ്പത്തിക വിദഗ്ധർ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്നു.
ചില സേവന മേഖലകൾ പെട്ടെന്ന് തിരിച്ചുവന്നേക്കാമെങ്കിലും, വലിയ യന്ത്രസാമഗ്രികൾ നഷ്ടപ്പെട്ട വ്യവസായങ്ങളുടെ പുനരുജ്ജീവനം വിദേശനിക്ഷേപം ഇല്ലാതെ അസാധ്യമാണ്. പ്രസിഡന്റ് മസൂദ് പെസെഷ്കിയാൻ സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധിയും ജനകീയ പ്രക്ഷോഭങ്ങളും ഭയക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും, കരാറുകളെ എതിർക്കുന്ന കടുത്ത നിലപാടുകാർ സർക്കാരിനെ സമ്മർദ്ദത്തിലാക്കുന്നുണ്ട്. യുദ്ധം വീണ്ടും പൊട്ടിപ്പുറപ്പെട്ടാൽ വൈദ്യുതി ഗ്രിഡുകൾ ഉൾപ്പെടെയുള്ള ശേഷിക്കുന്ന അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങളും തകർക്കുമെന്ന് പ്രസിഡന്റ് ട്രംപ് ഭീഷണി മുഴക്കിയിട്ടുള്ളതും ഇറാനു മുന്നിലെ വലിയ പ്രതിസന്ധിയാണ്.
Summary: Iran’s economy is facing a severe crisis with record-high inflation, widespread poverty, and massive destruction of industrial and civilian infrastructure due to recent conflicts. Economists warn that while service sectors might recover quickly if stability returns, the rehabilitation of major industries—depleted of machinery and capital—will require years of investment and foreign financing, further complicated by internal political fissures and the threat of resumed hostilities.
