ട്രെയിൻ യാത്രകൾ ഇഷ്ടപ്പെടാത്തവർ ചുരുക്കമായിരിക്കും. എന്നാൽ വർഷങ്ങളോളം പാളത്തിലൂടെ ഓടി തളരുന്ന ഈ തീവണ്ടി പെട്ടികൾക്കും എൻജിനുകൾക്കും അവസാനം എന്ത് സംഭവിക്കുന്നു എന്ന് ചിന്തിച്ചിട്ടുണ്ടോ? ലോകത്തിലെ തന്നെ ഏറ്റവും വലിയ റെയിൽവേ ശൃംഖലകളിലൊന്നായ ഇന്ത്യൻ റെയിൽവേയിൽ ട്രെയിനുകളുടെ വിരമിക്കൽ എന്നത് തികച്ചും ആസൂത്രിതമായ ഒരു പ്രക്രിയയാണ്. (Indian Railways Train Retirement Process)
ട്രെയിനുകളുടെ കാലാവധി:
മനുഷ്യരെപ്പോലെ തന്നെ ഓരോ ട്രെയിൻ കോച്ചിനും എൻജിനും കൃത്യമായ പ്രവർത്തന കാലാവധിയുണ്ട്.
- ഐ.സി.എഫ് (ICF) കോച്ചുകൾ: സാധാരണയായി 25 മുതൽ 30 വർഷം വരെയാണ് ഇവയുടെ ആയുസ്സ്.
- എൽ.എച്ച്.ബി (LHB) കോച്ചുകൾ: ആധുനിക രീതിയിലുള്ള ഈ കോച്ചുകൾ 35 വർഷം വരെ സേവനത്തിനായി ഉപയോഗിക്കാം.
- കാലാവധി കഴിഞ്ഞാലോ അല്ലെങ്കിൽ അറ്റകുറ്റപ്പണികൾക്ക് അമിത ചിലവ് വരികയോ ചെയ്താൽ ഇവയെ പാളത്തിൽ നിന്ന് മാറ്റും.
രണ്ടാം ജന്മം – ചരക്ക് നീക്കത്തിലേക്ക്:
യാത്രാ ആവശ്യങ്ങൾക്കായി ഉപയോഗിക്കാൻ കഴിയില്ലെന്ന് കണ്ടെത്തിയാൽ പല കോച്ചുകളെയും റെയിൽവേ ഉടൻ ഉപേക്ഷിക്കാറില്ല. അവയ്ക്ക് ഒരു ‘രണ്ടാം ജന്മം’ നൽകാറുണ്ട്. പഴയ പാസഞ്ചർ കോച്ചുകളെ ‘എൻ.എം.ജി’ (New Modified Goods) കോച്ചുകളാക്കി മാറ്റുന്നു.
- ഇതിനായി കോച്ചിനുള്ളിലെ സീറ്റുകൾ, ഫാനുകൾ, ലൈറ്റുകൾ എന്നിവ നീക്കം ചെയ്യും.
- ജനലുകൾ ലോഹത്തകിടുകൾ ഉപയോഗിച്ച് അടയ്ക്കും.
- ഈ കോച്ചുകൾ പിന്നീട് കാറുകൾ, ട്രാക്ടറുകൾ, മിനി ട്രക്കുകൾ എന്നിവ കൊണ്ടുപോകുന്നതിനായി ഉപയോഗിക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ 5 മുതൽ 10 വർഷം വരെ അധികമായി ഇവ പ്രവർത്തിക്കും.
ആക്രിയായി മാറുന്ന കോച്ചുകൾ (Mission Zero Scrap):
പൂർണ്ണമായും ഉപയോഗശൂന്യമായ കോച്ചുകളും എൻജിനുകളും പിന്നീട് ‘സ്ക്രാപ്പ്’ അഥവാ ആക്രിയായി മാറ്റുകയാണ് പതിവ്. ഇന്ത്യൻ റെയിൽവേയുടെ ‘മിഷൻ സീറോ സ്ക്രാപ്പ്’ പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമായി പഴയ ഡീസൽ എൻജിനുകളും തുരുമ്പിച്ച കോച്ചുകളും ഘട്ടം ഘട്ടമായി നീക്കം ചെയ്യുന്നു. 2020-നും 2024-നും ഇടയിൽ ഏകദേശം 37,000-ലധികം കോച്ചുകളും വാഗണുകളും 1,000-ലധികം എൻജിനുകളും ഇത്തരത്തിൽ ഒഴിവാക്കി.
വിരമിച്ച ട്രെയിനുകളിൽ നിന്ന് ഇരുമ്പ്, സ്റ്റീൽ, ചെമ്പ്, അലുമിനിയം തുടങ്ങിയ ലോഹങ്ങൾ വേർതിരിച്ചെടുക്കും. സീറ്റുകൾ, എയർ കണ്ടീഷണറുകൾ, ബാറ്ററികൾ എന്നിവ പുനരുപയോഗത്തിനായി മാറ്റും. ഈ ആക്രി വിൽപനയിലൂടെ മാത്രം റെയിൽവേയ്ക്ക് വർഷം തോറും ആയിരക്കണക്കിന് കോടി രൂപയുടെ വരുമാനമാണ് ലഭിക്കുന്നത്. ചുരുക്കത്തിൽ, തന്റെ യാത്ര അവസാനിപ്പിച്ചാലും മറ്റൊരു രൂപത്തിൽ റെയിൽവേയെയും രാജ്യത്തെയും സേവിക്കുന്നത് ട്രെയിനുകൾ തുടർന്നുകൊണ്ടേയിരിക്കും.
Summary: Indian Railways carefully manages the retirement of its aging rolling stock. Passenger coaches like ICF (25-30 years) and LHB (35 years) are often repurposed as New Modified Goods (NMG) coaches to carry vehicles for an additional 5-10 years. Under ‘Mission Zero Scrap,’ completely unfit trains are dismantled to recycle metals like iron and copper, generating significant revenue for the department.
