ന്യൂഡൽഹി: ഐപിഎസ് പ്രൊബേഷണറി പരിശീലനത്തിനിടെ ഗർഭാവസ്ഥയിലുള്ള ഉദ്യോഗസ്ഥർക്ക് പരിശീലനം നിഷേധിക്കുന്നതിനെതിരെ സുപ്രീം കോടതിയുടെ ശക്തമായ വിമർശനം (IPS Training Maternity Norms). ഐപിഎസ് ഉദ്യോഗസ്ഥ ഉർവ്വശി സെംഗാറിന്റെ പരിശീലനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഹർജി പരിഗണിക്കുമ്പോഴാണ് കേന്ദ്ര ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയത്തിന്റെ 1993-ലെ ഓഫീസ് മെമ്മോറാണ്ടം നിലവിലുള്ള സാഹചര്യത്തിൽ അപ്രായോഗികമാണെന്ന് കോടതി അഭിപ്രായപ്പെട്ടത്.
നിലവിൽ ഹൈദരാബാദിലെ സർദാർ വല്ലഭായ് പട്ടേൽ നാഷണൽ പോലീസ് അക്കാദമിയിൽ നടക്കുന്ന പരിശീലനത്തിന്റെ രണ്ടാം ഘട്ടം ജൂൺ 22-ന് ആരംഭിച്ചിരുന്നു. പരിശീലനത്തിന്റെ ഒൻപത് ആഴ്ചകളിൽ മൂന്ന് ആഴ്ച ഇതിനകം പിന്നിട്ടതിനാൽ ഉർവ്വശി സെംഗാറിന് ഇപ്പോൾ പരിശീലനത്തിൽ ചേരാൻ അനുമതി നൽകിയാൽ അത് ഗുണകരമാകില്ലെന്ന് കോടതി നിരീക്ഷിച്ചു. നിശ്ചിത ഹാജർ നില (95%) പൂർത്തിയാക്കാൻ സാധിക്കാത്ത സാഹചര്യത്തിൽ പരിശീലനം അപൂർണ്ണമായി തുടരുന്നത് ഉദ്യോഗസ്ഥയ്ക്ക് തന്നെ ദോഷകരമാകുമെന്ന് വിലയിരുത്തിയാണ് കോടതി അടിയന്തര ആശ്വാസം നിഷേധിച്ചത്. വിഷയം സെൻട്രൽ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് ട്രൈബ്യൂണൽ പരിഗണിച്ച് തീർപ്പാക്കാനും കോടതി നിർദ്ദേശിച്ചു.
പ്രസവശേഷം ഒരു വർഷത്തെ നിർബന്ധിത ഇടവേള വേണമെന്ന 1993-ലെ നിയമമാണ് ഉർവ്വശി സെംഗാറിന്റെ പരിശീലനത്തിന് തടസ്സമായത്. വൈദ്യശാസ്ത്രപരമായി ഫിറ്റ് ആണെന്ന് തെളിയിക്കുന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥരെ പോലും കേവലം ഒരു മെമ്മോറാണ്ടത്തിന്റെ പേരിൽ പരിശീലനത്തിൽ നിന്ന് മാറ്റിനിർത്തുന്നത് ശരിയാണോ എന്ന് കോടതി ചോദിച്ചു. ഓരോ വ്യക്തിയുടെയും ശാരീരിക വീണ്ടെടുക്കൽ വ്യത്യസ്തമാണെന്നിരിക്കെ, ഏകപക്ഷീയമായ ഇത്തരം നിബന്ധനകൾ ഭരണഘടനാപരമായ തുല്യതയ്ക്ക് നിരക്കുന്നതല്ലെന്നും കോടതി വിമർശിച്ചു.
2023 ബാച്ച് മധ്യപ്രദേശ് കേഡർ ഐപിഎസ് ഉദ്യോഗസ്ഥയാണ് ഉർവ്വശി സെംഗാർ. 2025 സെപ്റ്റംബർ 20-നായിരുന്നു പ്രസവം. മെഡിക്കൽ ഫിറ്റ്നസ് തെളിയിച്ചതിനെത്തുടർന്ന് പരിശീലനത്തിൽ പങ്കെടുക്കാൻ അനുമതി തേടിയെങ്കിലും അക്കാദമി ഇത് നിരസിക്കുകയായിരുന്നു. തുടർന്ന് സെൻട്രൽ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് ട്രൈബ്യൂണലിനെ സമീപിച്ചെങ്കിലും ഡൽഹി ഹൈക്കോടതി ട്രൈബ്യൂണലിന്റെ ഉത്തരവ് സ്റ്റേ ചെയ്തതോടെയാണ് വിഷയം സുപ്രീം കോടതിയിലെത്തിയത്.
Summary: The Supreme Court has declined immediate relief for IPS officer Urvashi Sengar to join Phase-II training, noting that most of the programme is already complete. However, the bench strongly questioned the validity of a 1993 Ministry of Home Affairs memorandum that enforces a mandatory one-year break for pregnant IPS probationers, suggesting it fails to account for individual medical fitness and modern gender equality principles. The court has directed the Central Administrative Tribunal to decide the matter on its merits.
