ഒരു രാജ്യത്തിന്റെ പാർലമെന്റിൽ അംഗമാകാൻ വിദ്യാഭ്യാസവും രാഷ്ട്രീയ പരിചയവും ജനപിന്തുണയും വേണമെന്നാണ് നമ്മൾ കരുതുന്നത്. എന്നാൽ പുരാതന റോമിൽ ഒരു കുതിരയെ സെനറ്ററാക്കാൻ ഒരുങ്ങിയ ചക്രവർത്തിയുണ്ടായിരുന്നുവെന്ന് പറഞ്ഞാൽ? അതും സ്വന്തം കുതിരയ്ക്ക് കൊട്ടാരവും മാർബിൾ തീറ്റത്തൊട്ടിയും വിലകൂടിയ ആഭരണങ്ങളും ഒരുക്കിയ ശേഷം! ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും വിചിത്രരായ ഭരണാധികാരികളിലൊരാളായി അറിയപ്പെടുന്ന റോമൻ ചക്രവർത്തി കാലിഗുലയെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയുള്ള ഈ കഥ ഇന്നും ലോകത്തെ അമ്പരപ്പിക്കുകയും ചിരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. (Caligula Horse Incitatus)
ക്രി.വ. 37 മുതൽ 41 വരെ റോമൻ സാമ്രാജ്യം ഭരിച്ച കാലിഗുലയുടെ പ്രിയപ്പെട്ട കുതിരയുടെ പേര് ഇൻസിറ്റാറ്റസ് (Incitatus) എന്നായിരുന്നു. സാധാരണ കുതിരയെപ്പോലെ അതിനെ പരിപാലിക്കാൻ കാലിഗുല തയ്യാറായിരുന്നില്ല. മാർബിൾ കൊണ്ട് നിർമ്മിച്ച തീറ്റത്തൊട്ടിയും ആഡംബര കുതിരപ്പുരയും കുതിരയ്ക്ക് ഒരുക്കിയിരുന്നുവെന്നാണ് പുരാതന റോമൻ ചരിത്രകാരന്മാർ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ളത്. ചില വിവരണങ്ങൾ പ്രകാരം, വിലകൂടിയ പുതപ്പുകളും ആഭരണങ്ങളും പോലും കുതിരയ്ക്ക് നൽകിയിരുന്നു.
കാലിഗുല തന്റെ കുതിരയെ റോമൻ കോൺസലാക്കാനോ സെനറ്ററാക്കാനോ ഉദ്ദേശിച്ചിരുന്നുവെന്നാണ് ചരിത്രഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ പറയുന്നത്. എന്നാൽ കുതിര യഥാർത്ഥത്തിൽ സെനറ്ററായിരുന്നോ എന്ന കാര്യത്തിൽ ചരിത്രകാരന്മാർക്കിടയിൽ ഇന്നും അഭിപ്രായവ്യത്യാസമുണ്ട്. കുതിരയ്ക്ക് ഔദ്യോഗികമായി സെനറ്റർ പദവി നൽകിയതായി ഉറപ്പിക്കുന്ന വ്യക്തമായ രേഖകൾ ലഭ്യമല്ല. അതിനാൽ, ഇത് കാലിഗുല യഥാർത്ഥത്തിൽ നടപ്പാക്കിയ തീരുമാനമായിരുന്നോ അതോ വെറും ഭീഷണിയോ രാഷ്ട്രീയ പരിഹാസമോ ആയിരുന്നോ എന്നത് ഇന്നും ചർച്ചാവിഷയമാണ്.
ചില ചരിത്രകാരന്മാരുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ, റോമൻ സെനറ്റർമാരോടുള്ള കാലിഗുലയുടെ അവഗണന പ്രകടിപ്പിക്കാനായിരുന്നു ഈ പ്രഖ്യാപനം. “എന്റെ കുതിരയ്ക്ക് പോലും നിങ്ങളേക്കാൾ നന്നായി ഭരിക്കാൻ കഴിയും” എന്ന സന്ദേശം നൽകാനുള്ള രാഷ്ട്രീയ പരിഹാസമായിരിക്കാം ഇതെന്നാണ് വിലയിരുത്തൽ. മറ്റുചിലർ ഇത് ചക്രവർത്തിയുടെ അമിതമായ അധികാരബോധത്തിന്റെയും വിചിത്ര സ്വഭാവത്തിന്റെയും ഉദാഹരണമാണെന്ന് കരുതുന്നു.
കുതിര യഥാർത്ഥത്തിൽ സെനറ്ററായില്ലെങ്കിലും, ഇൻസിറ്റാറ്റസിന്റെ കഥ ചരിത്രത്തിൽ ഒരു വലിയ അടയാളം പതിപ്പിച്ചു. അധികാരം കൈവശമുള്ള ഒരാൾ എത്ര അസാധാരണമായ തീരുമാനങ്ങൾ എടുക്കാൻ കഴിയുമെന്ന് കാണിക്കുന്ന കഥയായും, രാഷ്ട്രീയ നേതാക്കളെ പരിഹസിക്കുന്ന രസകരമായ സംഭവമായും ഇത് ഇന്നും ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു. “രാഷ്ട്രീയത്തിലേക്ക് കുതിരയെ ഇറക്കിയ ചക്രവർത്തി” എന്ന വിശേഷണം കാലിഗുലയുടെ പേരിനൊപ്പം ഇന്നും നിലനിൽക്കുന്നു.
കാലിഗുലയുടെ കുതിരയ്ക്ക് വോട്ട് ചെയ്യാൻ കഴിഞ്ഞിരുന്നില്ല, പ്രസംഗിക്കാനും നിയമങ്ങൾ ചർച്ച ചെയ്യാനും കഴിഞ്ഞിരുന്നില്ല. എന്നിട്ടും റോമൻ രാഷ്ട്രീയത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രശസ്തമായ “സെനറ്റർ സ്ഥാനാർഥി”യായി അത് ചരിത്രത്തിൽ ഇടം നേടി. ചിലപ്പോൾ ചരിത്രം എഴുതുന്നത് മനുഷ്യർ മാത്രമല്ല ഒരു കുതിരയും അതിൽ പ്രധാന കഥാപാത്രമാകുമെന്ന് തെളിയിക്കുന്ന കൗതുകകരമായ കഥയാണിത്.
Summary: Roman Emperor Caligula’s beloved horse, Incitatus, is remembered for one of history’s strangest political stories. Ancient accounts claim that Caligula gave the horse luxurious treatment and even considered appointing it as a Roman consul or senator. While historians debate whether the plan was ever genuine, the story remains a fascinating mix of political satire, imperial excess and historical curiosity.
