ഇന്ത്യയുടെ അതിർത്തിക്ക് വെറും 50 കിലോമീറ്റർ അകലെ, ടിബറ്റിലെ യർലുങ് സാങ്പോ നദിയിൽ ചൈന നിർമ്മിക്കുന്ന ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി വലിയ ആശങ്കകൾ ഉയർത്തുന്നു (Yarlung Tsangpo Dam Risk). ഈ മെഗാ പദ്ധതിയുടെ നിർമ്മാണം പുരോഗമിക്കുമ്പോൾ, പ്രദേശം വലിയൊരു ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ അപകടസാധ്യതയിലാണെന്ന് ചൈനയുടെ തന്നെ ഔദ്യോഗിക പഠനം മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്നു. സൗത്ത് ചൈന മോണിംഗ് പോസ്റ്റ് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തതനുസരിച്ച്, ഈ കൂറ്റൻ അണക്കെട്ടിന്റെ അടിയിൽ സജീവമായ ഒരു ഭൂകമ്പ മേഖല സ്ഥിതിചെയ്യുന്നുണ്ട്. ചൈന ജിയോളജിക്കൽ സർവേയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള പഠനത്തിലാണ് പദ്ധതിയുടെ സുരക്ഷയെക്കുറിച്ചുള്ള ഈ ഗൗരവകരമായ കണ്ടെത്തലുകൾ പുറത്തുവന്നത്.
പൈഷെൻ ഫോൾട്ട് (Paizhen Fault) എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഭ്രംശരേഖ അണക്കെട്ടിന്റെ റിസർവോയർ മേഖലയിലൂടെ നേരിട്ട് കടന്നുപോകുന്നുണ്ടെന്ന് പഠനം വ്യക്തമാക്കുന്നു. ഐസ് ഏജ് കാലഘട്ടം മുതൽ സജീവമായിരിക്കുന്ന ഈ ഫോൾട്ട്, പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമായി നിർമ്മിക്കുന്ന അണക്കെട്ട്, പാലങ്ങൾ, റോഡുകൾ, തുരങ്കങ്ങൾ എന്നിവയുടെ സ്ഥിരതയെ സാരമായി ബാധിക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. ഇവിടെയുള്ള പാറകളുടെ ഘടന വളരെ ദുർബലമാണെന്നും, ഭൂകമ്പങ്ങൾ ഉണ്ടായാൽ മലയിടിച്ചിലും അണക്കെട്ടിന്റെ ഘടനയ്ക്ക് തകരാറുകളും സംഭവിക്കാമെന്നും ഗവേഷകർ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്നു. 2017-ൽ ടിബറ്റിൽ ഉണ്ടായ 6.9 തീവ്രത രേഖപ്പെടുത്തിയ ഭൂകമ്പം ഈ ഭാഗത്ത് സജീവമായ ഭൂചലന സാധ്യതകൾ ഉണ്ടെന്നതിന്റെ തെളിവായി ഇവർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.
യർലുങ് സാങ്പോ നദി ഇന്ത്യയിലെ അരുണാചൽ പ്രദേശിലേക്കും അസമിലേക്കും ബ്രഹ്മപുത്രയായി ഒഴുകുകയും തുടർന്ന് ബംഗ്ലാദേശിലെത്തുകയും ചെയ്യുന്നതിനാൽ, ഈ അണക്കെട്ടുണ്ടാക്കുന്ന പാരിസ്ഥിതിക ആഘാതങ്ങളും ജലവിതരണത്തിലെ മാറ്റങ്ങളും ഇന്ത്യയെയും ബംഗ്ലാദേശിനെയും നേരിട്ട് ബാധിക്കും. ചൈനയുടെ ത്രീ ഗോർജസ് ഡാമിനേക്കാൾ മൂന്നിരട്ടി ശേഷിയുള്ള ഈ പദ്ധതി പ്രതിവർഷം 300 ബില്യൺ കിലോവാട്ട് വൈദ്യുതി ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കാനാണ് ലക്ഷ്യമിടുന്നത്. നിർമ്മാണവേളയിൽ ചെരിവുകൾ ബലപ്പെടുത്തുന്നതിനും അണക്കെട്ടിന്റെ സുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കുന്നതിനും വലിയ മുൻകരുതലുകൾ സ്വീകരിക്കണമെന്നും പഠനം നിർദ്ദേശിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും, മേഖലയുടെ ഭൗമഘടന ഈ പദ്ധതിക്ക് വലിയ വെല്ലുവിളിയാണെന്നതാണ് വസ്തുത.
Summary: China’s mega dam project on the Yarlung Tsangpo River is under scrutiny after a Chinese study revealed it sits atop an active fault line. This poses severe structural risks to the dam and raises significant environmental and water security concerns for downstream nations, including India and Bangladesh.
