തിരുവനന്തപുരം : നാളെ (2026 ജൂൺ 15) മുതൽ കേരളത്തിൽ സ്ത്രീകൾക്കും ട്രാൻസ്ജെൻഡർ വ്യക്തികൾക്കും കെഎസ്ആർടിസിയുടെ ഓർഡിനറി സർവീസുകളിൽ സൗജന്യ യാത്ര അനുവദിക്കുന്ന “പ്രിയദർശിനി” പദ്ധതി നിലവിൽ വരികയാണ് (KSRTC free travel scheme). സംസ്ഥാനത്താകെ ഏകദേശം 3,125 ഓർഡിനറി ബസുകളിലാണ് പദ്ധതി നടപ്പാക്കുന്നതെന്ന് സർക്കാർ വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. പദ്ധതിയുടെ ലക്ഷ്യം സ്ത്രീകളുടെ യാത്രാചെലവ് കുറയ്ക്കുകയും വിദ്യാഭ്യാസം, തൊഴിൽ, പൊതുസേവനങ്ങൾ എന്നിവയിലേക്കുള്ള പ്രവേശനം മെച്ചപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്നതാണ്.
എന്നാൽ പദ്ധതി ആരംഭിച്ച ദിവസത്തിൽ തന്നെ മറ്റൊരു ചോദ്യം ഉയരുകയാണ്, എല്ലാ ജില്ലകളിലും സ്ത്രീകൾക്ക് ഈ ആനുകൂല്യം തുല്യമായി ലഭിക്കുന്നുണ്ടോ?
നിലവിൽ ലഭ്യമാകുന്ന കെഎസ്ആർടിസി ഓർഡിനറി സർവീസുകളുടെ ജില്ലാതല കണക്ക് പ്രകാരം ചില ജില്ലകളിൽ സർവീസുകളുടെ എണ്ണം വളരെ കുറവാണ്.
കണക്കുകൾ ഇപ്രകാരം
തിരുവനന്തപുരം – 687
കൊല്ലം – 415
പത്തനംതിട്ട – 150
ആലപ്പുഴ – 227
കോട്ടയം – 162
ഇടുക്കി – 125
എറണാകുളം – 325
തൃശൂർ – 153
പാലക്കാട് – 122
മലപ്പുറം – 98
കോഴിക്കോട് – 156
വയനാട് – 172
കണ്ണൂർ – 205
കാസർഗോഡ് – 128
ഈ കണക്കുകൾ പരിശോധിക്കുമ്പോൾ സംസ്ഥാനത്തെ ഏറ്റവും ജനസാന്ദ്രതയേറിയ ജില്ലകളിലൊന്നായ മലപ്പുറത്ത് വെറും 98 ഓർഡിനറി സർവീസുകൾ മാത്രമാണുള്ളത് എന്നത് ശ്രദ്ധേയമാണ്. പാലക്കാട്, ഇടുക്കി, കാസർഗോഡ്, പത്തനംതിട്ട തുടങ്ങിയ ജില്ലകളിലും സർവീസുകളുടെ എണ്ണം താരതമ്യേന കുറവാണ്.
സൗജന്യ യാത്രയുടെ നേട്ടം എല്ലാവർക്കും ഒരുപോലെ ലഭിക്കുമോ?
സ്ത്രീകൾക്ക് യാത്ര സൗജന്യമാക്കിയെങ്കിലും ആ സേവനം ലഭ്യമാകുന്ന ബസുകൾ തന്നെ കുറവാണെങ്കിൽ പദ്ധതിയുടെ യഥാർത്ഥ ഗുണം പരിമിതപ്പെടുമെന്നാണ് യാത്രക്കാരുടെ ആശങ്ക. പല ഗ്രാമീണ മേഖലകളിലും സാധാരണ സർവീസുകൾ കുറയുകയും പകരം ഫാസ്റ്റ്, ലിമിറ്റഡ് സ്റ്റോപ്പ് അല്ലെങ്കിൽ സ്വകാര്യ ബസുകളെ ആശ്രയിക്കേണ്ട സാഹചര്യം തുടരുകയും ചെയ്യുന്നു.
അതേസമയം തിരുവനന്തപുരം, കൊല്ലം, എറണാകുളം തുടങ്ങിയ ജില്ലകളിൽ ഓർഡിനറി സർവീസുകളുടെ എണ്ണം കൂടുതലായതിനാൽ അവിടുത്തെ സ്ത്രീകൾക്ക് പദ്ധതിയുടെ പ്രയോജനം കൂടുതൽ ലഭിക്കാനുള്ള സാധ്യതയുണ്ട്.
കൂടുതൽ തിരക്ക് നേരിടേണ്ടി വരുമോ?
സൗജന്യ യാത്ര പ്രഖ്യാപിച്ചതോടെ ഓർഡിനറി ബസുകളിലേക്കുള്ള യാത്രക്കാരുടെ ഒഴുക്ക് വർധിക്കുമെന്ന വിലയിരുത്തലും ഉയരുന്നുണ്ട്. ഇതിനകം തന്നെ തിരക്കേറിയ പല റൂട്ടുകളിലും അധിക സർവീസുകൾ ഇല്ലെങ്കിൽ യാത്രക്കാരും ജീവനക്കാരും ബുദ്ധിമുട്ട് നേരിടാൻ സാധ്യതയുണ്ടെന്ന് ഗതാഗത മേഖലയിലെ നിരീക്ഷകർ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു. ചില മാധ്യമ റിപ്പോർട്ടുകളും “ബസുകൾ മതിയാകുമോ?” എന്ന ചോദ്യമാണ് ഇപ്പോൾ ഉയരുന്നതെന്ന് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.
ഇനി വേണ്ടത് സർവീസ് വികസനം
സ്ത്രീകളുടെ സ്വതന്ത്ര സഞ്ചാരത്തിനും സാമ്പത്തിക ആശ്വാസത്തിനും ഈ പദ്ധതി വലിയ ചുവടുവയ്പ്പാണെന്നതിൽ സംശയമില്ല. ഇന്ത്യയിലെ മറ്റ് സംസ്ഥാനങ്ങളിലെ അനുഭവങ്ങൾ ഇത്തരം സൗജന്യ യാത്രാ പദ്ധതികൾ സ്ത്രീകളുടെ തൊഴിൽ പങ്കാളിത്തവും സാമൂഹിക സഞ്ചാരശേഷിയും വർധിപ്പിക്കുന്നതായി സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
എന്നാൽ പദ്ധതി പൂർണവിജയമാകണമെങ്കിൽ സൗജന്യ ടിക്കറ്റ് മാത്രം പോര, മതിയായ ഓർഡിനറി ബസുകളും വേണം. മലപ്പുറം, പാലക്കാട്, ഇടുക്കി, കാസർഗോഡ് തുടങ്ങിയ ജില്ലകളിൽ കൂടുതൽ ഓർഡിനറി സർവീസുകൾ അനുവദിക്കുകയും ഗ്രാമീണ മേഖലകളിൽ പുതിയ റൂട്ടുകൾ ആരംഭിക്കുകയും ചെയ്യേണ്ടതുണ്ടെന്ന ആവശ്യം ശക്തമാകുകയാണ്.
“സൗജന്യ യാത്ര” എന്ന പ്രഖ്യാപനം ജനപ്രിയമാണ്. പക്ഷേ ബസ് തന്നെ ലഭ്യമല്ലെങ്കിൽ ആ സൗജന്യം കടലാസിൽ മാത്രമായി മാറും. കേരളത്തിലെ ഗതാഗത വകുപ്പിനും സർക്കാരിനും മുന്നിലുള്ള അടുത്ത വെല്ലുവിളി ഇതാണ്.
