ജെറൂസലേം: പശ്ചിമേഷ്യയിൽ യുദ്ധഭീഷണിയും രാഷ്ട്രീയ സംഘർഷങ്ങളും നിലനിൽക്കുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ ഇന്ത്യൻ പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദി ബുധനാഴ്ച രണ്ട് ദിവസത്തെ സന്ദർശനത്തിനായി ഇസ്രായേലിലെത്തി (PM Narendra Modi Israel Visit). 2017-ൽ ഇസ്രായേൽ സന്ദർശിക്കുന്ന ആദ്യ ഇന്ത്യൻ പ്രധാനമന്ത്രി എന്ന ചരിത്രം കുറിച്ച മോദിയുടെ രണ്ടാമത്തെ പ്രധാന സന്ദർശനമാണിത്. തന്ത്രപ്രധാനമായ പ്രതിരോധ കരാറുകളും സാമ്പത്തിക ഉടമ്പടികളും നവീകരിക്കുകയാണ് ഈ യാത്രയുടെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം.
പ്രധാന കൂടിക്കാഴ്ചകളും അജണ്ടയും
ടെൽ അവീവിലെ ബെൻ ഗുറിയോൺ വിമാനത്താവളത്തിലിറങ്ങുന്ന മോദിയെ ഇസ്രായേൽ പ്രധാനമന്ത്രി ബെഞ്ചമിൻ നെതന്യാഹു നേരിട്ട് സ്വീകരിച്ചു. തുടർന്ന് ഇരുനേതാക്കളും ഉഭയകക്ഷി ചർച്ചകൾ നടത്തും. ഇസ്രായേൽ പാർലമെന്റായ നെസെറ്റിനെ (Knesset) മോദി അഭിസംബോധന ചെയ്യും. ഇസ്രായേൽ പാർലമെന്റായ നെസെറ്റിനെ അഭിസംബോധന ചെയ്യുന്ന ആദ്യ ഇന്ത്യൻ പ്രധാനമന്ത്രിയായിരിക്കും മോദി. സന്ദർശനത്തിന്റെ രണ്ടാം ദിവസം യാദ് വഷേം ഹോളോകോസ്റ്റ് മെമ്മോറിയൽ സന്ദർശിക്കുന്ന അദ്ദേഹം ഇസ്രായേൽ പ്രസിഡന്റ് ഐസക് ഹെർസോഗുമായും കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തും. ആർട്ടിഫിഷ്യൽ ഇന്റലിജൻസ്, സൈബർ സുരക്ഷ, ക്വാണ്ടം ടെക്നോളജി എന്നീ മേഖലകളിൽ പുതിയ സഹകരണ കരാറുകളിൽ ഇരുരാജ്യങ്ങളും ഒപ്പുവെക്കുമെന്നാണ് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നത്.
മാറുന്ന നയതന്ത്ര ബന്ധങ്ങൾ
1948-ൽ ഇസ്രായേൽ രൂപീകരണത്തെ എതിർത്തും പലസ്തീൻ അനുകൂല നിലപാട് സ്വീകരിച്ചും നീങ്ങിയിരുന്ന ഇന്ത്യയുടെ നയതന്ത്ര പാതയിൽ 2014-ന് ശേഷം വലിയ മാറ്റങ്ങളാണ് ഉണ്ടായത്. നിലവിൽ ഇസ്രായേലിന്റെ ഏഷ്യയിലെ രണ്ടാമത്തെ വലിയ വ്യാപാര പങ്കാളിയാണ് ഇന്ത്യ. 1992-ൽ വെറും 200 ദശലക്ഷം ഡോളറായിരുന്ന ഉഭയകക്ഷി വ്യാപാരം 2024-ഓടെ 6.5 ബില്യൺ ഡോളറായി വർദ്ധിച്ചു. ഇസ്രായേലിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ആയുധ ഉപഭോക്താവായും ഇന്ത്യ മാറി. ഇരുരാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള സൈനിക സഹകരണം ‘സ്പെഷ്യൽ റിലേഷൻഷിപ്പ്’ എന്ന നിലയിലേക്ക് വളർന്നതായി രാഷ്ട്രീയ നിരീക്ഷകർ വിലയിരുത്തുന്നു.
ഭൂരാഷ്ട്രീയ പ്രാധാന്യവും വെല്ലുവിളികളും
പശ്ചിമേഷ്യയിലെ ഇറാൻ-അമേരിക്കൻ തർക്കങ്ങളും ഇസ്രായേൽ-ഇറാൻ സംഘർഷങ്ങളും നിലനിൽക്കുന്ന സമയത്താണ് ഈ സന്ദർശനം എന്നത് ഏറെ ശ്രദ്ധേയമാണ്. ഇസ്രായേൽ, ഇന്ത്യ, ഗ്രീസ്, സൈപ്രസ് എന്നിവരുൾപ്പെടുന്ന ഒരു പുതിയ പ്രാദേശിക സഖ്യം (Hexagon Alliance) രൂപീകരിക്കാൻ നെതന്യാഹു താല്പര്യം പ്രകടിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. അതേസമയം, വെസ്റ്റ് ബാങ്കിലെ ഇസ്രായേൽ കുടിയേറ്റത്തെ ഇന്ത്യ കഴിഞ്ഞ ആഴ്ച അപലപിച്ചിരുന്നു. ഇറാന്റെ ചബാഹർ തുറമുഖ പദ്ധതിയിൽ നിന്ന് അമേരിക്കൻ ഉപരോധ ഭീഷണിയെത്തുടർന്ന് ഇന്ത്യ പിൻവാങ്ങുന്നതായുള്ള റിപ്പോർട്ടുകൾക്കിടയിൽ മോദിയുടെ ഇസ്രായേൽ സന്ദർശനം അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിൽ സസൂക്ഷ്മം നിരീക്ഷിക്കപ്പെടുന്നു.
Summary: Prime Minister Narendra Modi’s two-day visit to Israel marks a pivotal moment in India-Israel relations, focusing on upgrading defense and economic ties. Amidst regional tensions involving Iran and the US, the visit aims to bolster cooperation in AI and cybersecurity, reinforcing India’s shift towards a strategic alliance with Israel while balancing complex Middle Eastern geopolitics
