ആന്റിബയോട്ടിക് മരുന്നുകളുടെ അമിതവും അശാസ്ത്രീയവുമായ ഉപയോഗം ഇന്ത്യയിൽ വലിയൊരു ആരോഗ്യപ്രതിസന്ധിയായി മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. എന്നാൽ ഈ വിഷയത്തിൽ പലരും കേട്ടുപരിചയിച്ച ‘ആന്റിബയോട്ടിക് റെസിസ്റ്റൻസ്’ (Antibiotic Resistance) എന്ന വാക്കിനൊപ്പം തന്നെ പ്രാധാന്യമുള്ള ഒന്നാണ് ‘ആന്റിബയോട്ടിക് ടോളറൻസ്’ (Antibiotic Tolerance). ഇവ രണ്ടും നമ്മുടെ ശരീരത്തിൽ വരുത്തുന്ന മാറ്റങ്ങൾ വ്യത്യസ്തമാണ്. (Antibiotic Resistance vs Tolerance India)
1. ആന്റിബയോട്ടിക് റെസിസ്റ്റൻസ് (പ്രതിരോധം): ജനിതകമാറ്റം
ബാക്ടീരിയകൾ അവയുടെ ജനിതകഘടനയിൽ മാറ്റം വരുത്തി മരുന്നിനെ നേരിടാൻ ശേഷി നേടുന്നതിനെയാണ് റെസിസ്റ്റൻസ് എന്ന് വിളിക്കുന്നത്. മരുന്ന് ശരീരത്തിൽ ഉണ്ടെങ്കിലും ഈ ബാക്ടീരിയകൾ മരിക്കില്ലെന്ന് മാത്രമല്ല, അവ കൂടുതൽ പെരുകുകയും ചെയ്യും. ‘സൂപ്പർബഗ്ഗുകൾ’ എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഇത്തരം ബാക്ടീരിയകൾക്ക് മരുന്നുകളെ തകർക്കാനോ ശരീരത്തിന് പുറത്തേക്ക് തള്ളിക്കളയാനോ ഉള്ള ‘എഫ്ലക്സ് പമ്പുകൾ’ പോലുള്ള സങ്കേതങ്ങൾ ഉണ്ടായിരിക്കും.
2. ആന്റിബയോട്ടിക് ടോളറൻസ് (സഹിഷ്ണുത): ഉറങ്ങിക്കിടക്കുന്ന അതിജീവനം
ഇവിടെ ബാക്ടീരിയകൾ മരുന്നിനെ നേരിടുകയല്ല, മറിച്ച് താൽക്കാലികമായി നിഷ്ക്രിയമായ ഒരു ‘ഉറക്കത്തിലേക്ക്’ (Dormancy) മാറുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്. മിക്ക ആന്റിബയോട്ടിക്കുകളും ബാക്ടീരിയകളുടെ വളർച്ചയെയും വിഭജനത്തെയുമാണ് ലക്ഷ്യം വെക്കുന്നത്. ബാക്ടീരിയകൾ എല്ലാ പ്രവർത്തനങ്ങളും നിർത്തിവെയ്ക്കുമ്പോൾ മരുന്നുകൾക്ക് അവയെ തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയില്ല. മരുന്ന് കഴിച്ച് നിർത്തുമ്പോൾ ഇവ വീണ്ടും ഉണരുകയും അണുബാധ വീണ്ടും ഉണ്ടാവുകയും (Relapse) ചെയ്യുന്നു.
ഇന്ത്യയിലെ സാഹചര്യം
ഇന്ത്യൻ കൗൺസിൽ ഓഫ് മെഡിക്കൽ റിസർച്ചിന്റെ (ICMR) കണക്കനുസരിച്ച്, ചികിത്സാ രംഗത്ത് ഏകദേശം 35% ബാക്ടീരിയൽ അണുബാധകളും ഒന്നിലധികം ആന്റിബയോട്ടിക്കുകളെ പ്രതിരോധിക്കാൻ ശേഷിയുള്ളവയാണ്. പ്രമേഹരോഗികളിലെ ഉണങ്ങാത്ത മുറിവുകൾ ഇതിന് വലിയൊരു ഉദാഹരണമാണ്. ഇത്തരം മുറിവുകളിലെ ബാക്ടീരിയകൾ ഒരു പാളിക്കുള്ളിൽ (Biofilm) ഒളിച്ചിരുന്ന് ‘ടോളറൻസ്’ പ്രകടിപ്പിക്കുന്നു.
ശ്രദ്ധിക്കേണ്ട കാര്യങ്ങൾ:
- കോഴ്സ് പൂർത്തിയാക്കുക: പകുതിക്ക് വെച്ച് മരുന്ന് നിർത്തുന്നത് ടോളറൻസ് ഉള്ള ബാക്ടീരിയകൾ അതിജീവിക്കാൻ കാരണമാകും. ഇവ പിന്നീട് ജനിതകമാറ്റം വരുത്തി റെസിസ്റ്റൻസ് നേടാൻ സാധ്യതയുണ്ട്.
- കൃത്യമായ പരിശോധന: ഡോക്ടറുടെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം മാത്രം ആന്റിബയോട്ടിക്കുകൾ കഴിക്കുക. ഏത് ബാക്ടീരിയയാണെന്ന് തിരിച്ചറിഞ്ഞ ശേഷം കൃത്യമായ മരുന്ന് നൽകുന്നതാണ് ഉചിതം.
- വൈറസ് ബാധയ്ക്ക് വേണ്ട: ജലദോഷം, ഫ്ലൂ എന്നിവയ്ക്കെതിരെ ആന്റിബയോട്ടിക്കുകൾ ഫലപ്രദമല്ല. അത്തരം സന്ദർഭങ്ങളിൽ ഇവ കഴിക്കുന്നത് ശരീരത്തിലെ ഉപകാരികളായ ബാക്ടീരിയകൾ മരുന്നിനെ പ്രതിരോധിക്കാൻ പഠിക്കാൻ ഇടയാക്കും.
Summary: Antibiotic resistance and antibiotic tolerance are two different survival strategies used by bacteria. Resistance is a genetic upgrade where bacteria actively fight drugs, while tolerance is a passive strategy where bacteria go into a dormant state (persister cells) to hide from antibiotics. In India, nearly 35% of infections show resistance, and tolerance often leads to relapsing infections. Understanding this is crucial as tolerance can act as a gateway to permanent resistance. To protect the future of medicine, it is vital to finish the full antibiotic course and avoid self-medication for viral infections.
