ഹൈന്ദവ വിശ്വാസപ്രകാരം നാഗങ്ങളെ ദൈവമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. പ്രകൃതിയെയും പ്രകൃതി ശക്തികളെയും മനുഷ്യർ ദൈവമായി ആരാധിക്കുവാൻ തുടങ്ങിയ കാലം മുതൽ തന്നെ നാഗങ്ങളെയും ദൈവമായി കണക്കാക്കിയിരുന്നു. പുള്ളുവൻ പാട്ടും, സർപ്പക്കാവും, സർപ്പാരാധനകളും, നാഗപൂജകളും ഒക്കെ നമ്മുടെ കേരളത്തിലും സജീവമായി നിലവിലുണ്ടായിരുന്ന ഒരുകാലം ഉണ്ടായിരുന്നു. ഇവയൊക്കെയും നമ്മുടെ സംസ്ക്കാരത്തിന്റെയും നിലനില്പിന്റെയും ഭാഗമായിരുന്നു. കലകളും കഥകളും ഏറെയാണ് സർപ്പാരാധനയുമായി നമ്മുടെ നാട്ടിനുള്ളത്, അതുപോലെ കേരളത്തിന്റെ അയൽ സംസ്ഥാനമായ കർണാടകയ്ക്കും പറയാനുണ്ട് ഇത്തരത്തിൽ ചില ആരാധനകൾ. കർണാടകയിൽ 200 വർഷലേറെ പഴക്കമുള്ള ഒരു നാഗക്ഷേത്രമുണ്ട്, സവിശേഷതകൾ ഒരുപാടാണ് ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്. ഈ ക്ഷേത്രത്തിലാണ് ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ നാഗപ്രതിമ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.
മുക്തിനാഗ ക്ഷേത്രം
ലോകത്തിലെ തന്നെ വളരെ പ്രശസ്തമായ നാഗക്ഷേത്രമാണ് മുക്തിനാഗ ക്ഷേത്രം (Mukti Naga Temple). മൈസൂറിന് സമീപം രാമോഹള്ളിയിലാണ് മുക്തി നാഗ ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ നാഗരാജാവിന്റെ ഏകശിലാ പ്രതിമയാണ് ഈ ക്ഷേത്രത്തിലുള്ളത്. ഏഴ് തലകളുള്ള ഈ വിഗ്രഹത്തിന് ഏകദേശം 16 അടി ഉയരവും 36 ടൺ ഭാരവുമുണ്ട്. ഇതുകൂടാതെ, 107 നാഗപ്രീതിഷ്ട്ടകളും ഇവിടെയുണ്ട്.
ക്ഷേത്രം മുഴുവനായും നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത് കരിങ്കലിലാണ്. കൊത്തുപണികളാൽ തിർത്ത ഈ ക്ഷേത്രം വിസ്മയിപ്പിക്കുന്ന അനുഭൂതിയാണ് ഭക്തർക്ക് സമ്മാനിക്കുന്നത്.
പണ്ടുകാലത്ത് ഇവിടം ജുഞ്ജപ്പ ഹയിലു എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്നു. പ്രദേശവാസികളുടെ വിശ്വാസം അനുസരിച്ച് ജുഞ്ജപ്പയാണ് സർപ്പദൈവം. പ്രദേശത്ത് വസിച്ചിരുന്ന വലിയ പാമ്പാണ് പ്രദേശത്തെ സംരക്ഷിച്ചിരുന്നത് എന്ന മറ്റൊരു വിശ്വാസവും നിലനിൽക്കുന്നുണ്ട്. നാഗക്ഷേത്രം 200 വർഷങ്ങൾക്കു മുൻപ് പണിതീർത്തതാണ് എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു, എന്നിരുന്നാലും നിലവിലെ ക്ഷേത്രം ഏതാനം വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപാണ് നിർമ്മിച്ചത്.
മുക്തി നാഗ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ മറ്റൊരു സവിശേഷമായ ഘടകമാണ് ക്ഷേത്രത്തിനുള്ളിലെ മറ്റു ക്ഷേത്രങ്ങൾ. രേണുക യെല്ലമ്മ, ആദി മുക്ത നാഗ, പട്ടാളമ്മ, നരസിംഹ മൂർത്തി, സിദ്ധി വിനായക എന്നിവയാണ് മാറ്റ് പ്രതിഷ്ഠകൾ. പ്രധാന ക്ഷേത്രത്തിന് അടുത്തായി . നരസിംഹ സ്വാമി, ശിവൻ, സിദ്ധി വിനായകൻ, നീലാംബിക എന്നി ക്ഷേത്രങ്ങളുമുണ്ട്.
ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന പൂജകൾ
നാഗപ്രതിഷ്ഠാ പൂജ
പണ്ഡിതന്മാരുടെ മാർഗനിർദേശപ്രകാരം നടത്തേണ്ട പ്രക്രിയയാണ് നാഗപ്രതിഷ്ഠാ. വഴിപാടുകൾ നടത്തി ഒരു പുണ്യസ്ഥലത്ത് കല്ലിൽ കൊത്തിയ ഒരു സർപ്പചിത്രം പ്രതിഷ്ഠിക്കുന്നതാണ് പ്രക്രിയ.
സർപ്പ സംസ്കാരം
ജാതകത്തിലെ സർപ്പദോഷം അകറ്റാനാണ് സർപ്പ സംസ്കാരം നടത്തുന്നത്. സർപ്പ സംസ്കാരം നാഗങ്ങളെ പ്രീതിപ്പെടുത്താനും മുൻ ജന്മങ്ങളിലോ ഈ ജന്മത്തിലോ പാമ്പിനെ കൊല്ലുന്നതിൻ്റെ ദോഷഫലങ്ങൾ ഇല്ലാതാക്കാനും സുഖജീവിതം നയിക്കാനും സഹായിക്കുമെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു.
അസ്ലേഷ ബലി പൂജ
സർപ്പദോഷം, നാഗദോഷം, കുജദോഷം, കാല സർപ്പദോഷം എന്നിവയിൽ നിന്നുള്ള ശമനത്തിനായി നടത്തുന്ന പ്രത്യേക പൂജയാണ് ആശ്ലേഷ ബലി. ഇത് അനാരോഗ്യം, ദാമ്പത്യ ജീവിതത്തിലെ പ്രശ്നങ്ങൾ, സന്താനങ്ങൾക്കായും മറ്റു ജീവിത പ്രേശ്നങ്ങളൾ എന്നിവയിൽ നിന്നുള്ള ആശ്വാസം ഉറപ്പാക്കുന്നു. ‘കുജദോഷം’, ‘കാലസർപ്പദോഷം’ എന്നിവയാൽ കഷ്ടപ്പെടുന്നവരെ മോചിപ്പിക്കാൻ സുബ്രഹ്മണ്യ ഭഗവാൻ കഴിവുള്ളവനാണെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു.
Summary
Mukti Naga Temple near Mysuru, Karnataka, is a famous Hindu shrine dedicated to serpent worship and is home to the world’s largest monolithic Naga statue. The temple features a massive 16-foot tall, seven-headed snake idol along with more than 107 other Naga sculptures, making it a unique spiritual and architectural marvel. Devotees visit the temple to perform special rituals like Naga Pratishta, Sarpa Samskara, and Ashlesha Bali to seek relief from Naga-related doshas and life problems.
