മിഡിൽ ഈസ്റ്റിലെ സംഘർഷം രൂക്ഷമായതോടെ ആഗോള എണ്ണ വ്യാപാരത്തിന്റെ 20 ശതമാനവും കടന്നുപോകുന്ന ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിൽ കപ്പൽ ഗതാഗതം പ്രതിസന്ധിയിലായിരിക്കുകയാണ് (Shadow Fleet Strait of Hormuz). എണ്ണവില ബാരലിന് 100 ഡോളർ കടന്ന പശ്ചാത്തലത്തിൽ, ഉപരോധങ്ങളെയും ആക്രമണങ്ങളെയും മറികടക്കാൻ ‘ഷാഡോ ഫ്ലീറ്റ്’ അഥവാ നിഴൽ കപ്പലുകളെ ആശ്രയിക്കുകയാണ് പല രാജ്യങ്ങളും.
എന്താണ് ഷാഡോ ഫ്ലീറ്റ് (Shadow Fleet)?
അവ്യക്തമായ ഉടമസ്ഥാവകാശം, ഇൻഷുറൻസ് ഇല്ലായ്മ, സുരക്ഷാ മാനദണ്ഡങ്ങളുടെ ലംഘനം എന്നിവയാണ് ഇത്തരം കപ്പലുകളുടെ പ്രത്യേകത. അന്താരാഷ്ട്ര നിയമങ്ങളെയും ഉപരോധങ്ങളെയും മറികടക്കാൻ ഇവ ഉപയോഗിക്കുന്ന ചില തന്ത്രങ്ങൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്:
- ട്രാൻസ്പോണ്ടർ ഓഫ് ചെയ്യുക: കപ്പലുകളുടെ സ്ഥാനം വ്യക്തമാക്കുന്ന ജിപിഎസ് സംവിധാനം ഓഫ് ചെയ്യുന്നതിലൂടെ ഭൂപടത്തിൽ നിന്ന് ഈ കപ്പലുകൾ അപ്രത്യക്ഷമാകുന്നു.
- പതാക മാറ്റുക: പരിശോധനകൾ കുറവായ കാമറൂൺ, പലാവു, മംഗോളിയ തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങളുടെ പതാക ഉപയോഗിച്ച് കപ്പലുകൾ രജിസ്റ്റർ ചെയ്യുന്നു.
- കടലിലെ കൈമാറ്റം: തുറമുഖങ്ങളിൽ പോകാതെ അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്രത്തിൽ വെച്ച് ഒരു കപ്പലിൽ നിന്ന് മറ്റൊന്നിലേക്ക് ചരക്കുകൾ മാറ്റുന്നു.
നിലവിൽ ആഗോളതലത്തിൽ ഏകദേശം 1,100 നിഴൽ കപ്പലുകൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ടെന്നാണ് കണക്ക്. ഇത് ആകെ എണ്ണക്കപ്പലുകളുടെ 18 ശതമാനത്തോളം വരും.
ചൈനീസ് ഉടമസ്ഥതയെന്ന ‘രക്ഷാകവചം’
ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലൂടെ കടന്നുപോകുന്ന പല കപ്പലുകളും ആക്രമണങ്ങളിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെടാൻ തങ്ങളുടെ ജിപിഎസ് സന്ദേശങ്ങളിൽ “CHINA OWNER” അല്ലെങ്കിൽ “CHINA OWNER & CREW” എന്ന് രേഖപ്പെടുത്തുന്നു. ഇറാനുമായി അടുത്ത സാമ്പത്തിക ബന്ധമുള്ളതിനാലാണ് ചൈനീസ് ലിങ്കുള്ള കപ്പലുകളെ ഇറാൻ അനുകൂല ഗ്രൂപ്പുകൾ ആക്രമിക്കാത്തത്. റെഡ് സീയിലെ ഹൂതി ആക്രമണങ്ങളെ പ്രതിരോധിക്കാനും കപ്പലുകൾ മുൻപ് ഈ തന്ത്രം ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു.
പരിസ്ഥിതിക്ക് കനത്ത ഭീഷണി
പഴയതും ശരിയായ അറ്റകുറ്റപ്പണികൾ നടത്താത്തതുമായ ഇത്തരം നിഴൽ കപ്പലുകൾ വൻ പരിസ്ഥിതി പ്രത്യാഘാതങ്ങൾക്കും കാരണമാകുന്നു. കൃത്യമായ ഇൻഷുറൻസ് ഇല്ലാത്തതിനാൽ എണ്ണ ചോർച്ചയോ അപകടങ്ങളോ ഉണ്ടായാൽ അത് സമുദ്ര ആവാസവ്യവസ്ഥയെ തകർക്കും. 2014-ൽ റഷ്യയിലെ കെർച്ച് കടലിടുക്കിലുണ്ടായ എണ്ണ ചോർച്ച ഇതിനൊരു ഉദാഹരണമാണ്.
Summary: As the Middle East conflict intensifies, oil prices have surpassed $100 a barrel, leading to the rise of “Shadow Fleets” to bypass sanctions in the Strait of Hormuz. These vessels operate with opaque ownership and spoofed location data.
