ഇസ്ലാമാബാദ്: വിഭജനത്തിന് ശേഷം എട്ട് പതിറ്റാണ്ടുകളായി പാകിസ്ഥാനിലെ ലാഹോർ നഗരത്തിൽ നിലനിന്നിരുന്ന കടുത്ത ഇസ്ലാമികവൽക്കരണത്തിന് അന്ത്യം കുറിച്ചുകൊണ്ട് തെരുവുകൾക്കും ജംഗ്ഷനുകൾക്കും അവയുടെ പഴയ ഹിന്ദു, സിഖ്, ജൈന, കൊളോണിയൽ പേരുകൾ തിരികെ നൽകാൻ പാക് ഭരണകൂടം ഔദ്യോഗികമായി നടപടി തുടങ്ങി (Pakistan Lahore Street Name Change Heritage). ഇതനുസരിച്ച് പ്രശസ്തമായ ‘ഇസ്ലാംപുര’ ഇനി പഴയതുപോലെ ‘കൃഷ്ണ നഗർ’ എന്നും, ‘ബാബറി മസ്ജിദ് ചൗക്ക്’ എന്നത് ‘ജൈന മന്ദിർ ചൗക്ക്’ എന്നും, ‘റഹ്മാൻ ഗലി’ എന്നത് ‘രാം ഗലി’ എന്നും പുനർനാമകരണം ചെയ്യപ്പെട്ടു. കഴിഞ്ഞ രണ്ട് മാസത്തിനിടെ ഒൻപതോളം പ്രധാന സ്ഥലങ്ങളുടെ പേരുകളാണ് പഴയ പ്രതാപത്തിലേക്ക് മാറ്റിയത്.
ലാഹോറിന്റെ സാംസ്കാരിക പൈതൃകം വീണ്ടെടുക്കുന്നതിനായി പാകിസ്ഥാനിലെ പഞ്ചാബ് പ്രവിശ്യാ സർക്കാർ നടപ്പിലാക്കുന്ന 50 ബില്യൺ രൂപയുടെ ‘ലാഹോർ ഹെറിറ്റേജ് ഏരിയ റിവൈവൽ’ (LHAR) പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമായാണ് ഈ അപ്രതീക്ഷിത മാറ്റം. മുൻ പ്രധാനമന്ത്രി നവാസ് ഷെരീഫിന്റെയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ മകളും നിലവിലെ പഞ്ചാബ് മുഖ്യമന്ത്രിയുമായ മറിയം നവാസിന്റെയും പ്രത്യേക താല്പര്യപ്രകാരമാണ് ഈ പദ്ധതി നടപ്പിലാക്കുന്നത്. ഇതിന്റെ ഭാഗമായി ലക്ഷ്മി ചൗക്ക്, ധരംപുര, ഡേവിസ് റോഡ്, മാൾ റോഡ് എന്നിവയുൾപ്പെടെയുള്ള പ്രധാന സ്ഥലങ്ങളുടെ പഴയ പേരുകൾ പുനഃസ്ഥാപിച്ചു തുടങ്ങി. വിഭജനത്തിന് മുൻപ് ഹൈന്ദവർ ദസറ ആഘോഷിച്ചിരുന്ന മിന്റോ പാർക്കിലെ പരമ്പരാഗത ഗുസ്തി മൈതാനങ്ങളും (അഖാഡ) ക്രിക്കറ്റ് ഗ്രൗണ്ടുകളും ഇതിലൂടെ തിരികെ കൊണ്ടുവരും.
പതിറ്റാണ്ടുകളായി കടുത്ത ഇസ്ലാമികവൽക്കരണം പിന്തുടരുന്ന പാകിസ്ഥാനിൽ ഈ പേരുമാറ്റത്തിനെതിരെ യാതൊരുവിധ സംഘടിത എതിർപ്പുകളും ഉണ്ടായിട്ടില്ല എന്നത് ശ്രദ്ധേയമാണ്. തീവ്രവാദത്തിന് ധനസഹായം നൽകുന്നു എന്ന ആഗോള ആക്ഷേപങ്ങളിൽ നിന്നും സാമ്പത്തിക ഉപരോധങ്ങളിൽ നിന്നും രക്ഷപ്പെടാനും പടിഞ്ഞാറൻ രാജ്യങ്ങൾക്ക് മുന്നിൽ തങ്ങൾ സഹിഷ്ണുതയുള്ള ഒരു മതേതര രാജ്യമാണെന്ന് വരുത്തിത്തീർക്കാനുമുള്ള പാകിസ്ഥാന്റെ തന്ത്രമായാണ് രാഷ്ട്രീയ നിരീക്ഷകർ ഇതിനെ കാണുന്നത്. രാജ്യം നിലവിൽ പൂർണ്ണമായും ആശ്രയിക്കുന്ന അന്താരാഷ്ട്ര നാണയ നിധിയിൽ നിന്നുള്ള സാമ്പത്തിക സഹായവും വിദേശ നിക്ഷേപങ്ങളും സുഗമമാക്കാൻ തങ്ങളുടെ തീവ്രവാദ പ്രതിച്ഛായ മാറ്റിയെടുക്കേണ്ടത് നിലവിൽ പാകിസ്ഥാന്റെ നിലനിൽപ്പിന്റെ ആവശ്യമാണ്.
Summary: In a significant departure from decades of ideological rewriting, Pakistan’s Punjab provincial government has approved the restoration of pre-Partition names to various historic streets and neighborhoods in Lahore. Under the 50-billion PKR ‘Lahore Heritage Area Revival’ (LHAR) project, backed by former PM Nawaz Sharif and Chief Minister Maryam Nawaz, locations like Islampura are reverting to Krishan Nagar, Rehman Gali to Ram Gali, and Babri Masjid Chowk back to Jain Mandir Chowk.
