മോസ്കോ: മിഡിൽ ഈസ്റ്റിൽ അമേരിക്ക ഏർപ്പെടുത്തിയ നാവിക ഉപരോധങ്ങളെ പൂർണ്ണമായി നിഷ്പ്രഭമാക്കിക്കൊണ്ട് കാസ്പിയൻ കടൽ വഴി റഷ്യ ഇറാനിലേക്ക് വൻതോതിൽ സൈനിക-വാണിജ്യ സഹായങ്ങൾ എത്തിക്കുന്നതായി അന്താരാഷ്ട്ര രഹസ്യാന്വേഷണ റിപ്പോർട്ടുകൾ. നിലവിലെ ആഗോള സാഹചര്യത്തിൽ ചൈനയേക്കാൾ ഉപരിയായി ഇറാന്റെ സാമ്പത്തിക നിലനിൽപ്പിനും സൈനികശേഷിക്കും പിന്നിലെ ഏറ്റവും പ്രധാന ചാലകശക്തിയായി റഷ്യ മാറിയിരിക്കുകയാണെന്ന് രാഷ്ട്രീയ നിരീക്ഷകർ വിലയിരുത്തുന്നു. അമേരിക്കൻ നാവികസേനയ്ക്കോ നാറ്റോ സഖ്യത്തിനോ നിയമപരമായി കടന്നുചെല്ലാൻ കഴിയാത്ത കാസ്പിയൻ കടലിന്റെ ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ പ്രത്യേകതയാണ് ഇരുരാജ്യങ്ങളും തങ്ങളുടെ തന്ത്രപ്രധാന നീക്കങ്ങൾക്കായി ഉപയോഗിക്കുന്നത്.(Caspian Sea Russia Iran axis, Russia Accelerates Military And Commercial Aid To Iran Via Caspian Sea Evading United States Naval Blockade)
2018-ൽ ഒപ്പുവെച്ച ‘കൺവെൻഷൻ ഓൺ ദി ലീഗൽ സ്റ്റാറ്റസ് ഓഫ് ദി കാസ്പിയൻ സീ’ ഉടമ്പടി പ്രകാരം കാസ്പിയൻ കടലിന്റെ തീരപ്രദേശങ്ങളായ അഞ്ച് രാജ്യങ്ങൾക്ക് മാത്രമാണ് (റഷ്യ, ഇറാൻ, അസർബൈജാൻ, കസാക്കിസ്ഥാൻ, തുർക്ക്മെനിസ്ഥാൻ) ഈ മേഖലയിൽ അവകാശമുള്ളത്. കരാർ പ്രകാരം മറ്റ് വിദേശ ശക്തികളുടെ സൈന്യത്തിന് ഇവിടേക്ക് പ്രവേശനം കർശനമായി നിരോധിച്ചിരിക്കുന്നു. പഴുതുകളില്ലാത്ത ഈ അന്താരാഷ്ട്ര നിയമപരമായ പരിരക്ഷ കാരണം അമേരിക്കൻ നയതന്ത്രജ്ഞർ കാസ്പിയൻ കടലിനെ ഒരു ‘ജിയോപൊളിറ്റിക്കൽ ബ്ലാക്ക് ഹോൾ’ അല്ലെങ്കിൽ ഒരു ‘ബ്ലൈൻഡ് സ്പോട്ട്’ ആയാണ് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്.
സമീപകാല സംഘർഷങ്ങളിൽ ഇറാന്റെ അറ്റാക്ക് ഡ്രോൺ ശേഷിയുടെ ഏകദേശം 60 ശതമാനത്തോളം നഷ്ടപ്പെട്ടതായാണ് കണക്കാക്കുന്നത്. ഈ തകർച്ച മറികടക്കാൻ ഇറാന് ആവശ്യമായ ആധുനിക ഡ്രോൺ ഭാഗങ്ങളും വെടിമരുന്നുകളും മറ്റ് സൈനിക ഹാർഡ്വെയറുകളും റഷ്യ എത്തിച്ചുനൽകുന്നുണ്ട്. ഉപഗ്രഹ നിരീക്ഷണങ്ങളെയും അന്താരാഷ്ട്ര നിരീക്ഷണ ഏജൻസികളെയും വെട്ടിക്കുന്നതിനായി തങ്ങളുടെ സ്ഥാനവും സഞ്ചാരപഥവും വെളിപ്പെടുത്തുന്ന ഓട്ടോമാറ്റിക് ഐഡന്റിഫിക്കേഷൻ സിസ്റ്റം ട്രാൻസ്പോണ്ടറുകൾ പൂർണ്ണമായി ഓഫ് ചെയ്താണ് റഷ്യൻ കപ്പലുകൾ സഞ്ചരിക്കുന്നത്. ഈ ‘ഷാഡോ ഫ്ലീറ്റ്’ വഴിയാണ് രഹസ്യ സൈനിക കൈമാറ്റങ്ങൾ നടക്കുന്നത്.
സൈനിക സഹായത്തിന് പുറമെ ഇറാന്റെ ആഭ്യന്തര ഭക്ഷ്യ പ്രതിസന്ധി പരിഹരിക്കുന്നതിലും റഷ്യ മുഖ്യ പങ്കുവഹിക്കുന്നു. കഴിഞ്ഞ ജൂലൈ മുതൽ ഫെബ്രുവരി വരെയുള്ള മാസങ്ങളിൽ മാത്രം 60 ലക്ഷം ടൺ ധാന്യമാണ് ഇറാൻ റഷ്യയിൽ നിന്ന് ഇറക്കുമതി ചെയ്തത്. ഇത് മുൻവർഷത്തെ അപേക്ഷിച്ച് ഇരട്ടിയാണ്. പേർഷ്യൻ ഗൾഫിലെ അമേരിക്കൻ ഉപരോധം മറികടക്കാൻ ഇറാന്റെ കാസ്പിയൻ തുറമുഖങ്ങളായ ബന്ദർ അൻസാലി, അമീറാബാദ് എന്നിവ 24 മണിക്കൂറും സജീവമാണ്. റഷ്യൻ തുറമുഖങ്ങളായ അസ്ട്രഖാൻ, മഖച്കല എന്നിവ വഴിയാണ് ഇങ്ങോട്ടേക്ക് ചരക്ക് നീക്കം നടക്കുന്നത്.
നേരത്തെ തന്ത്രപ്രധാനമായ ഇറാന്റെ ബന്ദർ അൻസാലിയിലെ നാവിക ആസ്ഥാനത്ത് ഇസ്രായേൽ അപ്രതീക്ഷിത ആക്രമണം നടത്തിയിരുന്നു. കാസ്പിയൻ കടലിലുണ്ടായിരുന്ന ഇറാന്റെ യുദ്ധക്കപ്പലുകളുടെയും പട്രോൾ വെസലുകളുടെയും പകുതിയോളം ഈ ആക്രമണത്തിൽ തകർക്കപ്പെട്ടു. റഷ്യയിൽ നിന്നുള്ള സൈനിക വിതരണ ശൃംഖലയെ തകർക്കാനും കാസ്പിയൻ കടൽ ഒട്ടും സുരക്ഷിതമായ പാതയല്ലെന്ന് വരുത്തിത്തീർക്കാനുമായിരുന്നു ഇസ്രായേൽ ഈ നീക്കം നടത്തിയത്. തങ്ങളുടെ ചരിത്രത്തിലെ ‘ഏറ്റവും നിർണ്ണായകമായ’ അടിയായി ഇസ്രായേൽ ഇതിനെ വിശേഷിപ്പിച്ചെങ്കിലും, റഷ്യ ഇറാനുമായുള്ള സൈനിക സഹകരണം കൂടുതൽ ശക്തമാക്കുകയും സംയുക്ത നാവിക അഭ്യാസങ്ങൾ വർദ്ധിപ്പിക്കുകയുമാണ് ചെയ്തത്.
Story Summary
Russia is heavily supplying Iran with military components and grain via the Caspian Sea, successfully bypassing US naval blockades in the Persian Gulf. Leveraging the 2018 Caspian treaty which legally bars US and NATO forces from the region, Russian “shadow fleets” use deactivated tracking transponders to deliver critical drone parts to modernise Iran’s depleted arsenal.
