ന്യൂഡൽഹി: ഇന്ത്യയും ഇസ്രായേലും തമ്മിലുള്ള സമഗ്ര സ്വതന്ത്ര വ്യാപാര കരാർ സംബന്ധിച്ച ഔദ്യോഗിക ചർച്ചകൾ ജൂലൈ മാസത്തിന് ശേഷം പുനരാരംഭിക്കാൻ സാധ്യതയെന്ന് റിപ്പോർട്ട് (India Israel FTA Negotiations). പശ്ചിമേഷ്യയിലെ നിലവിലെ സംഘർഷാവസ്ഥയെത്തുടർന്ന് നിർത്തിവെച്ചിരുന്ന ചർച്ചകൾ, ഈ വേനൽക്കാലത്ത് ഇസ്രായേലിൽ വെച്ച് നടക്കുന്ന രണ്ടാം ഘട്ട കൂടിക്കാഴ്ചയോടെ വീണ്ടും സജീവമാകും. നേരിട്ടുള്ള ചർച്ചകൾക്ക് കാലതാമസം നേരിട്ടെങ്കിലും, വെർച്വൽ മാർഗങ്ങളിലൂടെയും സാങ്കേതിക തലത്തിലുള്ള ആശയവിനിമയങ്ങളിലൂടെയും ഇരുരാജ്യങ്ങളും വ്യാപാര കരാറിനായുള്ള പ്രവർത്തനങ്ങൾ തുടർന്നു വരികയായിരുന്നു.
രണ്ടാം ഘട്ട ചർച്ചകളിൽ വിപണി പ്രവേശനം, കസ്റ്റംസ് നടപടിക്രമങ്ങൾ ലഘൂകരിക്കൽ, സേവന മേഖലയിലെ സഹകരണം, സാങ്കേതികവിദ്യ, നവീകരണം, ബൗദ്ധിക സ്വത്തവകാശം തുടങ്ങിയ നിർണ്ണായക വിഷയങ്ങളിൽ സമഗ്രമായ ചർച്ചകൾ നടക്കും. ഇരുരാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ഉഭയകക്ഷി വ്യാപാര ബന്ധം കൂടുതൽ വ്യക്തതയുള്ളതും പ്രവചനാത്മകവുമാക്കാൻ ഈ കരാർ സഹായിക്കുമെന്ന് കേന്ദ്ര വാണിജ്യ-വ്യവസായ മന്ത്രി പിയൂഷ് ഗോയൽ നേരത്തെ വ്യക്തമാക്കിയിരുന്നു. 2025 നവംബറിൽ കരാറിനായുള്ള ഔദ്യോഗിക ‘ടേംസ് ഓഫ് റഫറൻസ്’ (ToR) ഒപ്പുവെച്ചതോടെയാണ് നടപടികൾ വേഗത്തിലായത്. 2026 ഫെബ്രുവരിയിൽ ന്യൂഡൽഹിയിൽ വെച്ചായിരുന്നു ആദ്യഘട്ട ചർച്ചകൾ നടന്നത്.
അടുത്തിടെയുണ്ടായ ആഗോള സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധികൾക്കിടയിലും ഇരുരാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള വ്യാപാരത്തിൽ വലിയ സാധ്യതകളാണുള്ളത്. വജ്രം, പെട്രോളിയം ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ, രാസവസ്തുക്കൾ എന്നിവയാണ് നിലവിൽ പ്രധാനമായും വ്യാപാരം ചെയ്യപ്പെടുന്നത്. ഇതിനു പുറമെ ഇലക്ട്രോണിക് മെഷിനറികൾ, ഹൈ-ടെക് ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ, വാർത്താവിനിമയ സംവിധാനങ്ങൾ, മെഡിക്കൽ ഉപകരണങ്ങൾ തുടങ്ങിയ മേഖലകളിലും സഹകരണം വർദ്ധിച്ചു വരുന്നുണ്ട്. ഏഷ്യയിൽ ഇസ്രായേലിന്റെ രണ്ടാമത്തെ വലിയ വ്യാപാര പങ്കാളിയാണ് ഇന്ത്യ. ഈ വ്യാപാര കരാർ യാഥാർത്ഥ്യമാകുന്നതോടെ ഇരുരാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള നിക്ഷേപങ്ങൾക്കും സാമ്പത്തിക സഹകരണത്തിനും പുതിയ മാനങ്ങൾ കൈവരും.
Summary: India and Israel are set to resume formal negotiations for a comprehensive Free Trade Agreement (FTA) after July, following delays caused by the ongoing conflict in West Asia. The upcoming second round of discussions in Israel will focus on streamlining market access, enhancing technological cooperation, and strengthening bilateral trade frameworks to boost economic growth.
