ഗർഭാവസ്ഥയിലുള്ള ഐ.പി.എസ് പ്രൊബേഷൻ ഉദ്യോഗസ്ഥരെ പരിശീലനത്തിൽ നിന്ന് മാറ്റിനിർത്തുന്ന 1993-ലെ കേന്ദ്ര സർക്കാർ നയം സുപ്രീം കോടതി ചോദ്യം ചെയ്തു. വനിതകൾക്ക് സംരക്ഷണം നൽകാനായി കൊണ്ടുവന്ന നിയമം, അവർക്ക് പരിശീലനം തുടരാൻ ആരോഗ്യപരമായ യോഗ്യതയുണ്ടെങ്കിൽ പോലും അത് തടയുന്നതിനായി ഉപയോഗിക്കാൻ കഴിയില്ലെന്ന് കോടതി നിരീക്ഷിച്ചു (Pregnant officers IPS training). ഉർവശി സെംഗാർ എന്ന ഐ.പി.എസ് ഉദ്യോഗസ്ഥ നൽകിയ ഹർജിയിലാണ് സുപ്രീം കോടതിയുടെ നിർണ്ണായക ഇടപെടൽ.
ജൂണിൽ ആരംഭിച്ച രണ്ടാം ഘട്ട (Phase-II) പരിശീലനത്തിൽ ആരോഗ്യവതിയാണെങ്കിൽ ഉർവശി സെംഗാറിനെ പങ്കെടുപ്പിക്കാൻ അനുവദിക്കുമോ എന്നതിൽ മറുപടി നൽകാൻ കോടതി കേന്ദ്രത്തോട് ആവശ്യപ്പെട്ടു. ഒരു സ്ത്രീക്ക് ഒൻപത് മാസത്തിനുള്ളിൽ പരിശീലനത്തിന് തിരികെ വരാൻ സാധിക്കുമോ എന്നത് വ്യക്തിഗതമായി വിലയിരുത്തണമെന്നും അല്ലാതെ ഇത്തരം കാര്യങ്ങളിൽ കർശനമായ നിബന്ധനകൾ വെക്കുന്നത് ഉചിതമല്ലെന്നും കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. മുൻകാലങ്ങളിൽ സമാനമായ രണ്ട് കേസുകളിൽ ഉദ്യോഗസ്ഥർക്ക് പരിശീലനം തുടരാൻ അനുമതി നൽകിയിട്ടുണ്ടെന്ന് ഹർജിക്കാരിയുടെ അഭിഭാഷകൻ കോടതിയിൽ വ്യക്തമാക്കി.
1993-ൽ പുറത്തിറക്കിയ ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയത്തിന്റെ മെമ്മോറാണ്ടം പ്രകാരം, പരിശീലന കാലയളവിൽ ഗർഭം ധരിക്കുന്നത് ഒഴിവാക്കണമെന്നും അങ്ങനെയുണ്ടായാൽ പരിശീലനം ഉടൻ നിർത്തിവെക്കണമെന്നുമാണ് വ്യവസ്ഥ. പ്രസവശേഷം ഒരു വർഷം കഴിഞ്ഞേ പരിശീലനം തുടരാൻ അനുവദിക്കൂ. ഈ കാലയളവ് അസാധാരണ അവധിയായി കണക്കാക്കും. എന്നാൽ, ഈ നിയമം കാലഹരണപ്പെട്ടതാണെന്നും വൈദ്യശാസ്ത്രപരമായ മുന്നേറ്റങ്ങൾ കണക്കിലെടുത്ത് വ്യക്തിഗതമായ ഫിറ്റ്നസ് പരിശോധനയാണ് വേണ്ടതെന്നും ഹർജിക്കാരി വാദിക്കുന്നു.
2023 ബാച്ച് ഐ.പി.എസ് ഉദ്യോഗസ്ഥയായ ഉർവശി സെംഗാർ, പ്രസവശേഷം ഒൻപത് മാസം കഴിഞ്ഞ് പരിശീലനത്തിന് തയ്യാറാണെന്ന് അറിയിച്ചിട്ടും അക്കാദമി അനുമതി നൽകിയിരുന്നില്ല. തുടക്കത്തിൽ അനുമതി ലഭിച്ചെങ്കിലും പിന്നീട് അത് പിൻവലിക്കുകയായിരുന്നു. തുടർന്നാണ് അവർ കോടതിയെ സമീപിച്ചത്. ഭരണഘടനാപരമായ തുല്യതയ്ക്കും സ്ത്രീകളുടെ അവകാശങ്ങൾക്കും വിരുദ്ധമാണ് ഈ നയമെന്ന് ഹർജിയിൽ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. വ്യാഴാഴ്ചയ്ക്കകം മറുപടി നൽകാൻ കേന്ദ്രത്തോട് കോടതി നിർദ്ദേശിച്ചു.
Summary: The Supreme Court has questioned the Centre regarding a 1993 policy that mandates a blanket ban on pregnant IPS probationers undergoing training, asserting that such measures should not obstruct fit women from their duties. The court is examining a petition by IPS officer Urvashi Sengar, challenging the policy and seeking permission to resume Phase-II training following her medical assessment, as the current rule forces a one-year break regardless of individual fitness.
