ഇന്ന് (ജൂൺ 26) ഇന്ത്യൻ ജനാധിപത്യ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും വിവാദപരമായ അധ്യായങ്ങളിലൊന്നായ ദേശീയ അടിയന്തരാവസ്ഥയ്ക്ക് (National Emergency 1975) 50 വർഷം തികയുകയാണ്. 1975 ജൂൺ 25-ന് അർധരാത്രിയോടെ അന്നത്തെ പ്രധാനമന്ത്രി ഇന്ദിരാ ഗാന്ധിയുടെ ശുപാർശ പ്രകാരം രാഷ്ട്രപതി ഫക്രുദ്ദീൻ അലി അഹമ്മദ് അടിയന്തരാവസ്ഥ പ്രഖ്യാപിച്ചു. ഭരണഘടനയുടെ ആർട്ടിക്കിൾ 352 പ്രകാരമായിരുന്നു ഈ നടപടി. തുടർന്ന് ജൂൺ 26-ന് രാജ്യം ഔദ്യോഗികമായി അടിയന്തരാവസ്ഥയിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു. അടുത്ത 21 മാസക്കാലം ഇന്ത്യയുടെ ജനാധിപത്യവും ഭരണഘടനയും മാധ്യമസ്വാതന്ത്ര്യവും മൗലികാവകാശങ്ങളും സമാനതകളില്ലാത്ത പരീക്ഷണഘട്ടത്തിലൂടെയാണ് കടന്നുപോയത്.
ഔദ്യോഗികമായി രാജ്യത്തിന്റെ ആഭ്യന്തര സുരക്ഷയ്ക്ക് ഭീഷണിയുണ്ടെന്ന കാരണമാണ് ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയതെങ്കിലും, രാഷ്ട്രീയ എതിരാളികളെ അടിച്ചമർത്താനായിരുന്നു ഈ തീരുമാനം എന്ന വിമർശനം ഇന്നും ശക്തമാണ്. അടിയന്തരാവസ്ഥ 1975 ജൂൺ 25 മുതൽ 1977 മാർച്ച് 21 വരെ, ഏകദേശം 21 മാസം നീണ്ടുനിന്നു. സ്വാതന്ത്ര്യാനന്തര ഇന്ത്യയിൽ ജനാധിപത്യ അവകാശങ്ങൾ ഏറ്റവും കൂടുതൽ നിയന്ത്രിക്കപ്പെട്ട കാലഘട്ടമായി ഇതിനെ ചരിത്രം രേഖപ്പെടുത്തുന്നു.
അടിയന്തരാവസ്ഥ പ്രഖ്യാപിക്കാൻ കാരണമായ സംഭവങ്ങൾ
1970-കളുടെ തുടക്കത്തിൽ ഇന്ത്യ കടുത്ത സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധിയിലായിരുന്നു. എണ്ണവില വർധന, ഉയർന്ന പണപ്പെരുപ്പം, തൊഴിലില്ലായ്മ, ഭക്ഷ്യക്ഷാമം എന്നിവ ജനജീവിതത്തെ പ്രതികൂലമായി ബാധിച്ചു. രാജ്യത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ വിദ്യാർത്ഥി പ്രക്ഷോഭങ്ങളും തൊഴിലാളി സമരങ്ങളും ശക്തമായി. ഈ സാഹചര്യത്തിലാണ് സാമൂഹിക പ്രവർത്തകനും ഗാന്ധിയൻ നേതാവുമായ ജയപ്രകാശ് നാരായൺ (JP) സർക്കാരിനെതിരെ രാജ്യവ്യാപക പ്രക്ഷോഭത്തിന് നേതൃത്വം നൽകിയത്. “സമ്പൂർണ വിപ്ലവം” (Total Revolution) എന്ന മുദ്രാവാക്യവുമായി അദ്ദേഹം ജനങ്ങളെ അണിനിരത്തി.
അതേസമയം, 1971ലെ റായ്ബറേലി ലോക്സഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി നടത്തിയ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ക്രമക്കേടുകൾ ചോദ്യം ചെയ്ത് എതിരാളിയായ രാജ് നാരായൺ സമർപ്പിച്ച ഹർജിയിൽ 1975 ജൂൺ 12-ന് അലഹബാദ് ഹൈക്കോടതി നിർണായക വിധി പുറപ്പെടുവിച്ചു. ഇന്ദിരാ ഗാന്ധിയുടെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് അസാധുവാണെന്നും ആറു വർഷത്തേക്ക് തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മത്സരിക്കരുതെന്നും കോടതി വിധിച്ചു. ഈ വിധി രാജ്യത്ത് വലിയ രാഷ്ട്രീയ പ്രതിസന്ധിക്ക് കാരണമായി. പ്രതിപക്ഷം ഇന്ദിരാ ഗാന്ധിയോട് രാജിവയ്ക്കണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ടു. എന്നാൽ അധികാരം ഒഴിയാൻ തയ്യാറാകാതിരുന്ന ഇന്ദിരാ, ജൂൺ 25-ന് അർധരാത്രിയോടെ അടിയന്തരാവസ്ഥ പ്രഖ്യാപിക്കുകയായിരുന്നു.
ആ രാത്രിയിൽ എന്താണ് സംഭവിച്ചത്?
ജൂൺ 25-ന് രാത്രി വൈകിയാണ് തീരുമാനം എടുത്തത്. അർധരാത്രി കഴിഞ്ഞപ്പോൾ രാഷ്ട്രപതിയുടെ അംഗീകാരത്തോടെ അടിയന്തരാവസ്ഥ നിലവിൽ വന്നു.
അതേസമയം രാജ്യമെമ്പാടുമുള്ള പ്രതിപക്ഷ നേതാക്കളെ പോലീസ് അറസ്റ്റ് ചെയ്യാൻ തുടങ്ങി.
അറസ്റ്റിലായ പ്രമുഖരിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു:
- ജയപ്രകാശ് നാരായൺ
- മൊറാർജി ദേശായി
- അറ്റൽ ബിഹാരി വാജ്പേയി
- ലാൽകൃഷ്ണ അദ്വാനി
- ജോർജ് ഫെർണാണ്ടസ്
- ചരണ് സിങ്
- അനേകം പ്രതിപക്ഷ നേതാക്കളും സാമൂഹിക പ്രവർത്തകരും
പുലർച്ചെയോടെ ആകാശവാണിയിലൂടെ ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി രാജ്യത്തെ അഭിസംബോധന ചെയ്ത് അടിയന്തരാവസ്ഥ പ്രഖ്യാപിച്ചതായി അറിയിച്ചു.
ജനങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാന അവകാശങ്ങൾ നിയന്ത്രിക്കപ്പെട്ടു
അടിയന്തരാവസ്ഥ നിലവിൽ വന്നതോടെ ഭരണഘടന ഉറപ്പുനൽകുന്ന നിരവധി മൗലികാവകാശങ്ങൾ പ്രായോഗികമായി നിർത്തിവച്ചു.
- അഭിപ്രായ സ്വാതന്ത്ര്യം നിയന്ത്രിക്കപ്പെട്ടു
- മാധ്യമങ്ങൾക്ക് കർശന സെൻസർഷിപ്പ് ഏർപ്പെടുത്തി
- കോടതിയെ സമീപിക്കാനുള്ള അവകാശം പരിമിതപ്പെടുത്തി
- പൊതുയോഗങ്ങൾക്കും പ്രതിഷേധങ്ങൾക്കും വിലക്ക്
- ആയിരക്കണക്കിന് ആളുകളെ വിചാരണ കൂടാതെ തടവിലാക്കി
ആഭ്യന്തര സുരക്ഷാ നിയമമായ MISA (Maintenance of Internal Security Act) വ്യാപകമായി ഉപയോഗിച്ചാണ് നിരവധി രാഷ്ട്രീയ നേതാക്കളെയും മാധ്യമപ്രവർത്തകരെയും സാമൂഹിക പ്രവർത്തകരെയും ജയിലിലടച്ചത്.
മാധ്യമങ്ങളുടെ ‘കറുത്ത കാലം’
ഇന്ത്യൻ മാധ്യമ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും കറുത്ത അധ്യായങ്ങളിലൊന്നാണ് അടിയന്തരാവസ്ഥ.
പത്രങ്ങൾ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് വാർത്തകൾ സർക്കാർ ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ അനുമതിക്ക് വിധേയമാക്കി. സർക്കാരിനെ വിമർശിക്കുന്ന വാർത്തകൾ പ്രസിദ്ധീകരിക്കാൻ വിലക്കേർപ്പെടുത്തി. ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രസ്, സ്റ്റേറ്റ്സ്മാൻ തുടങ്ങിയ പത്രങ്ങൾ പ്രതിഷേധത്തിന്റെ ഭാഗമായി ചില ദിവസങ്ങളിൽ എഡിറ്റോറിയൽ കോളങ്ങൾ ശൂന്യമായി പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു.
സഞ്ജയ് ഗാന്ധിയുടെ സ്വാധീനം
അടിയന്തരാവസ്ഥ കാലത്ത് ഇന്ദിരാ ഗാന്ധിയുടെ മകനായ സഞ്ജയ് ഗാന്ധിയുടെ സ്വാധീനം ഗണ്യമായി വർധിച്ചു.
അദ്ദേഹത്തിന്റെ അഞ്ചിന പരിപാടി (Five-Point Programme) നടപ്പിലാക്കുന്നതിനിടെ നിരവധി വിവാദങ്ങൾ ഉയർന്നു.
ഏറ്റവും കൂടുതൽ വിമർശനം നേരിട്ടത്:
- നിർബന്ധിത കുടുംബാസൂത്രണ (വന്ധ്യംകരണ) പദ്ധതി.
- നഗരങ്ങളിലെ ചേരികൾ പൊളിച്ചുനീക്കൽ
- ദരിദ്രരുടെ കുടിയൊഴിപ്പിക്കൽ
ലക്ഷക്കണക്കിന് ആളുകളാണ് ഈ നടപടികളുടെ പേരിൽ ദുരിതമനുഭവിച്ചത്.
ജനാധിപത്യത്തിന്റെ തിരിച്ചുവരവ്
1977 ജനുവരിയിൽ ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി അപ്രതീക്ഷിതമായി ലോക്സഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രഖ്യാപിച്ചു. മാർച്ചിൽ നടന്ന തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ കോൺഗ്രസ് പാർട്ടി ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ പരാജയങ്ങളിലൊന്ന് ഏറ്റുവാങ്ങി. പ്രതിപക്ഷ പാർട്ടികൾ ചേർന്ന് രൂപീകരിച്ച ജനത പാർട്ടി അധികാരത്തിലെത്തി. മൊറാർജി ദേശായി ഇന്ത്യയുടെ ആദ്യ കോൺഗ്രസിതര പ്രധാനമന്ത്രിയായി. തുടർന്ന് 1978-ൽ ഭരണഘടനയിലെ 44-ാം ഭേദഗതി കൊണ്ടുവന്ന് അടിയന്തരാവസ്ഥ പ്രഖ്യാപിക്കുന്നതിനുള്ള വ്യവസ്ഥകൾ കൂടുതൽ കർശനമാക്കി. മൗലികാവകാശങ്ങൾക്ക് കൂടുതൽ ഭരണഘടനാപരമായ സംരക്ഷണവും ഉറപ്പാക്കി.
ഇന്നും എന്തുകൊണ്ട് ഈ ദിവസം ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു?
1975 ജൂൺ 25 എന്ന ദിവസം ഇന്ത്യയിൽ ജനാധിപത്യവും ഭരണഘടനയും മാധ്യമസ്വാതന്ത്ര്യവും സംബന്ധിച്ച ചർച്ചകളിൽ ഇന്നും നിർണായക സ്ഥാനമാണ് വഹിക്കുന്നത്. ചിലർ ഇത് രാജ്യത്തിന്റെ സുരക്ഷയ്ക്കായി ആവശ്യമായ നടപടിയെന്ന് വിലയിരുത്തുമ്പോൾ, മറ്റുചിലർ ഇന്ത്യൻ ജനാധിപത്യത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ പരീക്ഷണമായാണ് കാണുന്നത്. അടിയന്തരാവസ്ഥയുടെ അനുഭവം ഭരണഘടനാപരമായ അവകാശങ്ങൾ, സ്വതന്ത്ര മാധ്യമങ്ങൾ, ശക്തമായ നീതിന്യായ വ്യവസ്ഥ എന്നിവയുടെ പ്രാധാന്യം ഇന്ത്യയെ വീണ്ടും ഓർമ്മിപ്പിച്ച സംഭവമായിരുന്നു.
Summary: On June 25, 1975, Prime Minister Indira Gandhi declared a National Emergency in India under Article 352 of the Constitution, citing internal disturbances. The Emergency lasted for 21 months, during which civil liberties were suspended, opposition leaders were jailed, press censorship was imposed, and democratic institutions faced severe restrictions. The period ended in March 1977 after the Janata Party defeated Congress in the general elections. The Emergency remains one of the most controversial chapters in India’s democratic history.
