യുഎസ്-ഇസ്രായേൽ സഖ്യം ഇറാനിൽ ശക്തമായ സൈനിക നടപടി ആരംഭിച്ചിട്ട് ഇപ്പോൾ ഒരു മാസം പിന്നിടുകയാണ്. ആധുനിക ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും നിർണ്ണായകമായ ഈ മുപ്പത് ദിനങ്ങൾ ആഗോള രാഷ്ട്രീയത്തിലും സാമ്പത്തിക ക്രമത്തിലും വിപ്ലവകരമായ മാറ്റങ്ങൾക്കാണ് സാക്ഷ്യം വഹിച്ചത് (Atlantic Council Iran War Lessons). മിഡിൽ ഈസ്റ്റിലെ പ്രാദേശിക പോരാട്ടം എന്നതിലുപരി, ഊർജ്ജ വിപണിയെയും വൻശക്തികൾ തമ്മിലുള്ള തന്ത്രപരമായ ബന്ധങ്ങളെയും ഈ യുദ്ധം നേരിട്ട് ബാധിച്ചിരിക്കുന്നു. വരാനിരിക്കുന്ന മാസങ്ങളിൽ ലോകം ഏത് ദിശയിലേക്ക് നീങ്ങുമെന്നതിന്റെ സൂചനകൾ ഈ ആദ്യഘട്ടത്തിൽ നിന്ന് വ്യക്തമാണ്. പ്രമുഖ ചിന്താകേന്ദ്രമായ അറ്റ്ലാന്റിക് കൗൺസിലിലെ വിദഗ്ധർ, ഈ യുദ്ധത്തിന്റെ ആദ്യ മുപ്പത് ദിവസങ്ങളിൽ നിന്ന് ഉരുത്തിരിഞ്ഞ പത്ത് പ്രധാന പാഠങ്ങൾ താഴെ നൽകുന്നു:
1. ഇറാൻ ഭരണകൂടത്തിന്റെ അതിജീവനം
ഉന്നത നേതൃത്വം വധിക്കപ്പെട്ടിട്ടും, 15,000-ത്തിലധികം കേന്ദ്രങ്ങളിൽ ആക്രമണം നടന്നിട്ടും ഇറാൻ ഭരണകൂടം തകർന്നിട്ടില്ല. ഹൊർമുസ് കടലിടുക്കിന്മേലുള്ള നിയന്ത്രണം ഇറാൻ ഒരു ആയുധമായി ഉപയോഗിക്കുന്നു. ആഭ്യന്തരമായി വലിയ പ്രക്ഷോഭങ്ങളോ സൈനിക കൂറുമാറ്റങ്ങളോ ഇതുവരെ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തിട്ടില്ല.
2. യുഎസ് സൈനിക ശേഷി
അമേരിക്ക അതിന്റെ അത്യാധുനിക സാങ്കേതികവിദ്യകളായ ലൂക്കാസ് (LUCAS) അൺക്രൂഡ് വിമാനങ്ങൾ, പിആർഎസ്എം (PrSM) മിസൈലുകൾ, ആർട്ടിഫിഷ്യൽ ഇന്റലിജൻസ് അധിഷ്ഠിത യുദ്ധ നിയന്ത്രണ സംവിധാനങ്ങൾ എന്നിവ വിജയകരമായി പരീക്ഷിച്ചു. എന്നാൽ, ഇത്രയും ഉയർന്ന തോതിലുള്ള ആക്രമണം ദീർഘകാലം തുടരാൻ ആവശ്യമായ വെടിക്കോപ്പുകളുടെ കുറവ് അമേരിക്ക നേരിടുന്നുണ്ട്.
3. ട്രംപ് സിദ്ധാന്തം
“കരുത്തിലൂടെ സമാധാനം” എന്ന നയത്തിൽ വിശ്വസിക്കുന്ന ട്രംപ്, ഹ്രസ്വവും ശക്തവുമായ ആക്രമണങ്ങളാണ് സാധാരണ നടത്താറുള്ളത്. എന്നാൽ ഇറാനിൽ കരസേനയെ (82nd Airborne Division) വിന്യസിച്ചത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ മുൻപത്തെ ശൈലിയിൽ നിന്നുള്ള മാറ്റമാണ്. എങ്കിലും, ഒരു നീണ്ട യുദ്ധത്തിൽ കുടുങ്ങാതെ വിജയം പ്രഖ്യാപിച്ച് പിന്മാറാനായിരിക്കും ട്രംപ് ശ്രമിക്കുക.
4. ഇറാനിയൻ പ്രതിപക്ഷം
ഇറാനിലെ ഭരണമാറ്റം ലക്ഷ്യമിട്ട് ലണ്ടനിൽ ഇറാൻ ഫ്രീഡം കോൺഗ്രസ് ചേരുകയും വൈവിധ്യമാർന്ന പ്രതിപക്ഷ ഗ്രൂപ്പുകൾ ഒരുമിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. മുൻ ഷായുടെ മകൻ റെസ പഹ്ലവിയും നോബൽ ജേതാവ് ഷിറിൻ എബാദിയും ചേർന്ന് പരിവർത്തന കാലഘട്ടത്തിനായുള്ള കമ്മിറ്റികൾ രൂപീകരിച്ചു കഴിഞ്ഞു.
5. ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങളുടെ നിലപാട്
യുദ്ധം അവസാനിച്ചാലും ഇറാന്റെ ഭീഷണി നിലനിൽക്കുമെന്ന് ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങൾ ഭയപ്പെടുന്നു. സൗദി അറേബ്യയും യുഎഇയും തമ്മിലുള്ള അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങൾ ഗൾഫ് ഐക്യത്തെ ബാധിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും, അമേരിക്കൻ സുരക്ഷാ സഹായത്തിന് പകരമായി റഷ്യയോ ചൈനയോ എത്തില്ലെന്ന് ഇവർ തിരിച്ചറിയുന്നു.
6. ഇസ്രായേലിന്റെ ഐക്യം
അമേരിക്കയിൽ യുദ്ധത്തിനെതിരെ പ്രതിഷേധം ഉയരുമ്പോൾ, ഇസ്രായേലിൽ 80 ശതമാനത്തിലധികം ആളുകൾ യുദ്ധത്തെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നു. രാഷ്ട്രീയമായി നെതന്യാഹുവിനോട് എതിർപ്പുള്ളവർ പോലും ഇറാന്റെ ആണവ-മിസൈൽ ശേഷി തകർക്കണമെന്ന കാര്യത്തിൽ ഒരൊറ്റ മനസ്സോടെ നിൽക്കുന്നു.
7. ആഗോള സമ്പദ്വ്യവസ്ഥ
ഹൊർമുസ് കടലിടുക്ക് അടഞ്ഞത് ആഗോള വിപണിയെ സാരമായി ബാധിച്ചു. ആദ്യം ഇന്ധനവിലയും പിന്നീട് ചിപ്പ് നിർമ്മാണത്തിനുള്ള ഹീലിയം, വളം എന്നിവയുടെ ലഭ്യതയും കുറഞ്ഞു. ആഗോള സമ്പദ്വ്യവസ്ഥ ഇപ്പോഴും ചില തന്ത്രപ്രധാനമായ പാതകളെ എത്രത്തോളം ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു എന്ന് ഈ യുദ്ധം ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു.
8. ഊർജ്ജ വിപണിയിലെ പ്രതിസന്ധി
1970-കളിലെ എണ്ണ പ്രതിസദ്ധിയേക്കാൾ വലിയൊരു തകർച്ചയിലേക്കാണ് ലോകം നീങ്ങുന്നത്. ഇറാന്റെ ശേഷി കുറയുമ്പോൾ റഷ്യൻ എണ്ണയുടെ മേലുള്ള ഉപരോധം നീക്കാൻ അമേരിക്ക നിർബന്ധിതരായി. ഇത് വരാനിരിക്കുന്ന വലിയ ഊർജ്ജ പ്രതിസന്ധിയുടെ സൂചനയാണ്.
9. റഷ്യയുടെ ലാഭം
ഈ യുദ്ധം റഷ്യയ്ക്ക് പലവിധത്തിൽ ഗുണകരമായി. ഉക്രെയ്നിലെ യുദ്ധത്തിൽ നിന്നുള്ള ലോകശ്രദ്ധ മാറി. എണ്ണവില വർദ്ധിച്ചത് റഷ്യൻ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയ്ക്ക് കരുത്തായി. കൂടാതെ, ഇറാനുമായുള്ള ഡ്രോൺ സാങ്കേതികവിദ്യ കൈമാറ്റം റഷ്യ ശക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.
10. ചൈനയുടെ തന്ത്രപരമായ അവസരം
അമേരിക്ക മിഡിൽ ഈസ്റ്റിൽ കുടുങ്ങുന്നത് ചൈന ഒരു അവസരമായി കാണുന്നു. പസഫിക് മേഖലയിലെ അമേരിക്കൻ സൈനിക ശ്രദ്ധ കുറയുന്നത് തായ്വാൻ വിഷയത്തിൽ ചൈനയ്ക്ക് ഗുണകരമാകും. ചൈനീസ് കപ്പലുകൾക്ക് ഇറാൻ സുരക്ഷിത പാത നൽകുന്നുമുണ്ട്.
Summary: Atlantic Council experts summarize 10 key lessons from the first month of the Iran war. Highlights include the resilience of the Iranian regime despite leadership decapitation, the high efficiency but low sustainability of US military munitions, and the shift in Trump’s doctrine by deploying ground troops. The war has strained the global economy via the closure of the Strait of Hormuz and provided strategic advantages to Russia and China by diverting US attention from Ukraine and the Indo-Pacific.
