കോഴിക്കോട്: കോവിഡ്, നിപ ഭീതികൾക്ക് പിന്നാലെ കേരളത്തിൽ വീണ്ടും ഷിഗെല്ല (Shigella) രോഗബാധ സ്ഥിരീകരിച്ചത് പൊതുജനങ്ങൾക്കിടയിൽ വലിയ ആശങ്കയ്ക്ക് കാരണമാകുന്നു (Shigella bacteria Kerala). നിലവിൽ വിവിധ ജില്ലകളിലായി 600 ഓളം പേരിലാണ് രോഗബാധ സ്ഥിരീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്. ഇതോടെ സംസ്ഥാനത്തുടനീളം നിരീക്ഷണവും ഉറവിടം കണ്ടെത്താനുള്ള പരിശോധനകളും ആരോഗ്യവകുപ്പ് ശക്തമാക്കി. മലിനമായ വെള്ളത്തിലൂടെയും ഭക്ഷണത്തിലൂടെയും അതിവേഗം പടരുന്ന ഈ രോഗത്തെക്കുറിച്ച് കൃത്യമായ ധാരണയുണ്ടാകേണ്ടത് പ്രതിരോധത്തിന് അത്യാവശ്യമാണ്.
എന്താണ് ഷിഗെല്ല? (Shigellosis)
മനുഷ്യന്റെ ദഹനവ്യവസ്ഥയെ (Digestive System) ബാധിക്കുന്ന ഒരു മാരക ബാക്ടീരിയയാണ് ഷിഗെല്ല. ഈ ബാക്ടീരിയ ശരീരത്തിൽ പ്രവേശിച്ച് ഉണ്ടാകുന്ന കുടൽ രോഗബാധയെ ശാസ്ത്രീയമായി ഷിഗെല്ലോസിസ് (Shigellosis) എന്ന് വിളിക്കുന്നു.
ബാക്ടീരിയയാണ്, വൈറസ് അല്ല! മാധ്യമങ്ങളിലും സാധാരണ സംഭാഷണങ്ങളിലും പലപ്പോഴും ഇതിനെ ‘ഷിഗെല്ല വൈറസ്’ എന്ന് തെറ്റായി വിശേഷിപ്പിക്കാറുണ്ട്. എന്നാൽ ശാസ്ത്രീയമായി ഷിഗെല്ല ഒരു വൈറസ് അല്ല, അതൊരു ബാക്ടീരിയ ആണ്. ഇവ തമ്മിൽ പ്രധാനമായും മൂന്ന് വലിയ വ്യത്യാസങ്ങൾ ഉണ്ട്:
കോശ ഘടന (Cell Structure): ബാക്ടീരിയ സ്വന്തമായി കൃത്യമായ കോശ ഘടനയുള്ള ഒരു സ്വതന്ത്ര ജീവിയാണ്. ഇതിന് സ്വന്തമായി കോശഭിത്തിയും ഡി.എൻ.എ (DNA) ഘടനയും ഉണ്ട്. എന്നാൽ വൈറസിന് സ്വന്തമായി കോശ ഘടനയില്ല. അത് കേവലം ഒരു പ്രോട്ടീൻ പാളിക്കുള്ളിൽ പൊതിഞ്ഞ ജനിതക പദാർത്ഥം മാത്രമാണ്.
വംശവർദ്ധനവ് (Reproduction): ഷിഗെല്ല ബാക്ടീരിയയ്ക്ക് മനുഷ്യ ശരീരത്തിന് പുറത്തും മലിനമായ വെള്ളത്തിലും ഭക്ഷണത്തിലും സ്വതന്ത്രമായി ജീവിക്കാനും പെരുകാനും സാധിക്കും. എന്നാൽ വൈറസിന് ശരീരത്തിന് പുറത്ത് സ്വയം പെരുകാൻ സാധിക്കില്ല. അതിന് ജീവനുള്ള ഒരു മനുഷ്യന്റെയോ മൃഗത്തിന്റെയോ കോശങ്ങൾ അത്യാവശ്യമാണ്.
ചികിത്സ (Treatment): ഷിഗെല്ല ബാക്ടീരിയ മൂലമുണ്ടാകുന്ന കഠിനമായ രോഗബാധകളെ കൃത്യമായ ആന്റിബയോട്ടിക്കുകൾ (Antibiotics) ഉപയോഗിച്ച് ചികിത്സിക്കാൻ സാധിക്കും. എന്നാൽ വൈറസ് രോഗങ്ങൾക്കെതിരെ ആന്റിബയോട്ടിക്കുകൾ ഒട്ടും ഫലപ്രദമല്ല.
ചരിത്രവും പശ്ചാത്തലവും
1897-ൽ ജാപ്പനീസ് ശാസ്ത്രജ്ഞനായ കിയോഷി ഷിഗ ആണ് ഈ ബാക്ടീരിയയെ ലോകത്ത് ആദ്യമായി കണ്ടെത്തിയത്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ കണ്ടെത്തലിന് ശേഷമാണ് ഈ ബാക്ടീരിയയ്ക്ക് ‘ഷിഗെല്ല’ എന്ന പേര് നൽകിയത്. ലോകാരോഗ്യ സംഘടനയുടെ (WHO) ഔദ്യോഗിക കണക്കുകൾ പ്രകാരം ലോകത്താകെ പ്രതിവർഷം ലക്ഷക്കണക്കിന് ആളുകളെ ഈ രോഗം ബാധിക്കുന്നുണ്ട്. നിലവിൽ ആഗോളതലത്തിൽ ലഭ്യമായ മരുന്നുകളെപ്പോലും പ്രതിരോധിക്കാൻ ശേഷിയുള്ള (Antimicrobial Resistance) പുതിയ തരം ഷിഗെല്ല ബാക്ടീരിയയുടെ വ്യാപനം വർദ്ധിക്കുന്നതായി അന്താരാഷ്ട്ര ആരോഗ്യ സംഘടനകൾ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്നുണ്ട്.
രോഗം പടരുന്ന വഴികൾ (Transmission)
മലിന ജലത്തിലൂടെയും ഈച്ചകൾ വഴിയുമാണ് (Faecal-oral route) ഷിഗെല്ല ബാക്ടീരിയ പ്രധാനമായും മനുഷ്യരിലേക്ക് പകരുന്നത്. രോഗബാധിതനായ ഒരു വ്യക്തിയുടെ മലത്തിൽ വലിയ അളവിൽ ഈ ബാക്ടീരിയ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു.
ബാക്ടീരിയ കലർന്ന് മലിനമായ വെള്ളം നേരിട്ട് കുടിക്കുന്നതിലൂടെ.
ശുദ്ധമല്ലാത്ത വെള്ളം ഉപയോഗിച്ച് പാകം ചെയ്ത ആഹാര പദാർത്ഥങ്ങൾ കഴിക്കുന്നത് വഴി.
രോഗിയുടെ മലവുമായി ഏതെങ്കിലും രീതിയിൽ സമ്പർക്കത്തിൽ വന്ന കൈകൾ വൃത്തിയായി കഴുകാതെ ആഹാരം കഴിക്കുമ്പോൾ.
ശുചിത്വമില്ലാത്ത സാഹചര്യങ്ങളിൽ ഈച്ചകൾ വഴി ഭക്ഷണത്തിലേക്ക് ബാക്ടീരിയ എത്തുമ്പോൾ.
പ്രധാന രോഗലക്ഷണങ്ങളും അപകടസാധ്യതയും
ബാക്ടീരിയ ശരീരത്തിൽ പ്രവേശിച്ച് ഒന്ന് മുതൽ നാല് ദിവസത്തിനകം (Incubation Period) ലക്ഷണങ്ങൾ പ്രകടമാകും.
വിട്ടുമാറാത്ത കഠിനമായ വയറിളക്കം. മലത്തോടൊപ്പം രക്തവും കഫവും (Mucus) പുറത്തുപോവുക എന്നത് ഈ രോഗത്തിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷണമാണ്.
കടുത്ത പനിയും ശരീരവേദനയും.
കഠിനമായ വയറുവേദനയും വയറുരുക്കവും.
തുടർച്ചയായ ഛർദ്ദിയും ശരീര ക്ഷീണവും.
മലവിസർജ്ജനം കഴിഞ്ഞാലും വീണ്ടും വിസർജിക്കാൻ തോന്നുന്ന അസ്വസ്ഥത (Tenesmus).
ആർക്കൊക്കെയാണ് കൂടുതൽ അപകടസാധ്യത? എല്ലാ പ്രായത്തിലുള്ളവരെയും രോഗം ബാധിക്കാമെങ്കിലും അഞ്ച് വയസ്സിന് താഴെയുള്ള കുട്ടികൾക്കാണ് ഏറ്റവും കൂടുതൽ അപകട സാധ്യതയുള്ളത്. കുട്ടികളുടെ പ്രതിരോധ ശേഷി കുറവായതിനാലും മുറ്റത്തും മറ്റും കളിച്ച ശേഷം കൈകൾ വൃത്തിയായി സൂക്ഷിക്കുന്നതിൽ അവർ വരുത്തുന്ന വീഴ്ചകൾ കാരണവും രോഗം വേഗത്തിൽ ബാധിക്കാം. പ്രായമായവർ, പ്രതിരോധ ശേഷി കുറഞ്ഞ മറ്റ് രോഗങ്ങളുള്ളവർ, പോഷകാഹാരക്കുറവ് ഉള്ളവർ എന്നിവർക്കും രോഗബാധ ഗുരുതരമാകാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. രോഗിയുടെ മലം ലാബിൽ കൃത്യമായി പരിശോധിക്കുന്നത് (Stool test) വഴി ഷിഗെല്ല ബാക്ടീരിയയുടെ സാന്നിധ്യം തിരിച്ചറിയാം.
ചികിത്സയും പ്രതിരോധ മാർഗ്ഗങ്ങളും
വയറിളക്കം മൂലം ശരീരത്തിൽ ഉണ്ടാകുന്ന കടുത്ത നിർജ്ജലീകരണം (Dehydration) തടയുക എന്നതാണ് ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട പ്രാഥമിക ചികിത്സ. ഇതിനായി ഒ.ആർ.എസ് (ORS) ലായനി, ഉപ്പിട്ട കഞ്ഞിവെള്ളം, തിളപ്പിച്ചാറ്റിയ വെള്ളം എന്നിവ ധാരാളമായി കുടിക്കാൻ നൽകണം. രോഗബാധ കഠിനമാണെങ്കിൽ ഡോക്ടറുടെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം മാത്രം ആന്റിബയോട്ടിക്കുകൾ ഉപയോഗിക്കണം. ഡോക്ടറുടെ നിർദ്ദേശമില്ലാതെ സ്വയം ചികിത്സയായി വയറിളക്കം നിർത്താനുള്ള ഗുളികകൾ കഴിക്കരുത്, അത് രോഗാവസ്ഥ കൂടുതൽ സങ്കീർണ്ണമാക്കും.
പ്രധാന മുൻകരുതലുകൾ:
ആഹാരം കഴിക്കുന്നതിന് മുൻപും മലവിസർജ്ജനത്തിന് ശേഷവും കൈകൾ സോപ്പും വെള്ളവും ഉപയോഗിച്ച് 20 സെക്കൻഡ് നന്നായി കഴുകുക.
തിളപ്പിച്ചാറ്റിയ വെള്ളം മാത്രം കുടിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുക.
കിണറുകളിലെയും മറ്റ് കുടിവെള്ള സ്രോതസ്സുകളിലെയും വെള്ളം കൃത്യമായ അളവിൽ ബ്ലീച്ചിങ് പൗഡർ ഉപയോഗിച്ച് ക്ലോറിനേഷൻ (Chlorination) നടത്തി ശുദ്ധീകരിക്കുക.
പഴകിയതും ഈച്ച വസിച്ചതുമായ തുറന്നുവെച്ച ഭക്ഷണപദാർത്ഥങ്ങൾ കഴിക്കരുത്.
രോഗലക്ഷണങ്ങൾ ഉള്ളവർ ഒരുകാരണവശാലും ഹോട്ടലുകളിലോ വീടുകളിലോ ആഹാരം പാകം ചെയ്യുന്ന ജോലിയിൽ ഏർപ്പെടരുത്.
Story Summary:
Shigella is a bacterium (not a virus) that causes a severe intestinal infection called Shigellosis, primarily spreading through contaminated water and food (faecal-oral route). Symptoms include blood and mucus in stool, severe fever, and cramps. Children under five are at the highest risk. Health experts advise drinking boiled water, maintaining hand hygiene, and implementing proper chlorination of water sources.
