അമേരിക്കയും ഇസ്രായേലും ചേർന്ന് ഇറാന് നേരെ ആദ്യമായി മിസൈൽ ആക്രമണം നടത്തിയിട്ട് ഇപ്പോൾ രണ്ട് മാസങ്ങൾ തികയുകയാണ്. ഈ ചെറിയ കാലയളവിനുള്ളിൽ ഒമ്പത് കോടിയിലധികം വരുന്ന ഇറാന്റെ ജനസംഖ്യയിലും ഭരണകൂടത്തിലും വലിയ മാറ്റങ്ങളാണ് സംഭവിച്ചിട്ടുള്ളത് (Iran War Two Month). എന്നാൽ മാറ്റമില്ലാതെ തുടരുന്ന ചില ഘടകങ്ങളുമുണ്ട്. ഇറാന്റെ ഭരണസിരാകേന്ദ്രങ്ങളിൽ ഇപ്പോഴും ആരുടെ നിയന്ത്രണമാണ് നിലനിൽക്കുന്നത് എന്നതും തീരുമാനങ്ങൾ കൈക്കൊള്ളുന്ന രീതിയും കൂടുതൽ ശക്തമായി തുടരുന്നു.
അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ് ഇറാനിൽ ‘ഭരണകൂട മാറ്റം’ സംഭവിച്ചു എന്ന് പലതവണ ആവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. പരമാധികാരിയായ ആയത്തുള്ള അലി ഖമേനി ഉൾപ്പെടെയുള്ള പ്രധാന നേതാക്കൾ കൊല്ലപ്പെട്ടതാണ് ഇതിന് കാരണമായി അദ്ദേഹം ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നത്. എന്നാൽ ഇറാന്റെ ഇസ്ലാമിക് റിപ്പബ്ലിക്കിലെ പ്രധാന സ്ഥാപനങ്ങളൊന്നും തകർന്നിട്ടില്ല എന്നതാണ് വാസ്തവം. ഖമേനിയുടെ പുത്രനായ മുജ്തബ ഖമേനിയെ പിൻഗാമിയായി ഒരു പുരോഹിത സമിതി പെട്ടെന്ന് തന്നെ തിരഞ്ഞെടുത്തു. സൈനിക, രാഷ്ട്രീയ, നീതിന്യായ വിഭാഗങ്ങൾ പുതിയ നേതൃത്വത്തോട് കൂറ് പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.
ഇസ്ലാമിക് റെവല്യൂഷണറി ഗാർഡ് കോർപ്സ് (IRGC) എന്ന സൈനിക വിഭാഗമാണ് ഇപ്പോഴും പ്രതിരോധ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് നേതൃത്വം നൽകുന്നത്. രാജ്യത്തിന്റെ പ്രകൃതി വിഭവങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതിലൂടെ സാമ്പത്തിക രംഗത്തും ഇവർക്ക് വലിയ സ്വാധീനമുണ്ട്. ‘ബാസിജ്’ എന്ന അർദ്ധസൈനിക വിഭാഗത്തെ ഉപയോഗിച്ച് തെരുവുകളിൽ നിയന്ത്രണം നിലനിർത്താൻ ഐ.ആർ.ജി.സിക്ക് സാധിക്കുന്നു. വിട്ടുവീഴ്ചകൾക്ക് തയ്യാറല്ലാത്ത പഴയ തലമുറയിലെ ജനറൽമാരാണ് ഇപ്പോൾ ഇറാന്റെ സുരക്ഷാ കൗൺസിലിനെ നയിക്കുന്നത്.
യുദ്ധം ഇറാനിലെ സാധാരണക്കാരുടെ ജീവിതത്തെയും സാമ്പത്തിക രംഗത്തെയും തകർത്തിരിക്കുകയാണ്. ലോകത്തിലെ തന്നെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന പണപ്പെരുപ്പമാണ് ഇപ്പോൾ അവിടെ അനുഭവപ്പെടുന്നത്. വ്യവസായ ശാലകളും മറ്റ് അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങളും ബോംബാക്രമണത്തിൽ തകർന്നതോടെ ദശലക്ഷക്കണക്കിന് ആളുകൾക്ക് ജോലി നഷ്ടപ്പെട്ടു. സുരക്ഷാ കാരണങ്ങൾ പറഞ്ഞ് 60 ദിവസമായി ഇന്റർനെറ്റ് സേവനങ്ങൾ ഭരണകൂടം റദ്ദാക്കിയിരിക്കുകയാണ്. ഭക്ഷണത്തിനും മരുന്നിനും കടുത്ത ക്ഷാമം അനുഭവപ്പെടുന്നതിനാൽ അഴിമതിക്ക് വഴിവെക്കുന്ന പഴയ സാമ്പത്തിക നയങ്ങൾ തിരികെ കൊണ്ടുവരാൻ സർക്കാർ നിർബന്ധിതരായി.
പ്രതിഷേധിക്കുന്നവരെ വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിച്ചും അറസ്റ്റ് ചെയ്തും ജനങ്ങളെ അടിച്ചമർത്താനാണ് നീതിന്യായ വിഭാഗം ശ്രമിക്കുന്നത്. മിസൈൽ ആക്രമണങ്ങൾ ചിത്രീകരിക്കുന്നതും ഉപഗ്രഹ ഇന്റർനെറ്റ് ഉപയോഗിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നതും ഗുരുതരമായ കുറ്റകൃത്യങ്ങളായി പ്രഖ്യാപിച്ചിട്ടുണ്ട്. തെരുവുകളിൽ കനത്ത സൈനിക കാവലും ചെക്ക്പോസ്റ്റുകളും ഏർപ്പെടുത്തിയിരിക്കുകയാണ്. ഇറാൻ അനുകൂലികളായ വിദേശ സൈനിക ഗ്രൂപ്പുകളെയും നിയന്ത്രണത്തിനായി തെഹ്റാനിലെ തെരുവുകളിൽ ഇറക്കിയിട്ടുണ്ട്.
ആണവ പദ്ധതിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചർച്ചകൾ യുദ്ധം കഴിയുന്നത് വരെ മാറ്റിവെക്കണമെന്നാണ് ഇറാന്റെ നിലപാട്. എന്നാൽ ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിന്റെ നിയന്ത്രണം പൂർണ്ണമായും തങ്ങൾക്ക് വേണമെന്നും കപ്പലുകളിൽ നിന്ന് നികുതി ഈടാക്കുമെന്നും ഇറാൻ വാദിക്കുന്നു. യുദ്ധം മൂലമുണ്ടായ 270 ബില്യൺ ഡോളറിന്റെ നഷ്ടം ഇതിലൂടെ നികത്താനാണ് അവരുടെ ശ്രമം. അതേസമയം, ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് നിരുപാധികം എല്ലാവർക്കുമായി തുറന്നുകൊടുക്കണമെന്ന നിലപാടിലാണ് അമേരിക്കയും യൂറോപ്യൻ രാജ്യങ്ങളും.
Summary: Two months into the war with the US and Israel, Iran remains under the firm grip of hardline institutions despite the loss of its top leadership. Mojtaba Khamenei has succeeded his father, and the IRGC continues to control military and economic sectors. Domestically, the country faces economic ruin, hyperinflation, and severe suppression of dissent, while geopolitical tensions persist over the control of the Strait of Hormuz and nuclear enrichment.
