മധ്യേഷ്യയെ മാസങ്ങളായി പിടിച്ചുകുലുക്കിയ യുദ്ധത്തിന് താത്കാലിക വിരാമമിട്ടുകൊണ്ട് ഇറാനിലും ലെബനനിലും വെടിനിർത്തൽ പ്രഖ്യാപിച്ചത് ആഗോളതലത്തിൽ വലിയ പ്രതീക്ഷകൾ നൽകുന്നു (Iran Lebanon Ceasefire). ഇസ്രായേലും ഇറാൻ പിന്തുണയുള്ള ഹിസ്ബുള്ളയും തമ്മിൽ പത്ത് ദിവസത്തെ വെടിനിർത്തലിന് ധാരണയായതോടെ, തന്ത്രപ്രധാനമായ ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് കപ്പൽ ഗതാഗതത്തിനായി പൂർണ്ണമായും തുറന്നുകൊടുക്കുമെന്ന് ഇറാൻ പ്രഖ്യാപിച്ചു. ലോക സാമ്പത്തിക രംഗത്തും എണ്ണ വിപണിയിലും വലിയ ആശ്വാസമാണ് ഈ നീക്കം ഉണ്ടാക്കിയിരിക്കുന്നത്.
ഇസ്രായേലുമായി വെടിനിർത്തലിന് തയ്യാറാണെങ്കിലും തങ്ങൾ ആയുധം താഴെവെക്കില്ലെന്ന് ഹിസ്ബുള്ള നേതാവ് വാഫിക് സഫ വ്യക്തമാക്കി. ഇസ്രായേൽ സൈന്യം ലെബനനിൽ നിന്ന് പൂർണ്ണമായി പിന്മാറുകയും യുദ്ധം മൂലം പലായനം ചെയ്തവർ തിരിച്ചെത്തുകയും ചെയ്തതിന് ശേഷം മാത്രമേ ആയുധങ്ങളെക്കുറിച്ച് ചർച്ചയുള്ളൂ എന്നാണ് ഹിസ്ബുള്ളയുടെ നിലപാട്. അതേസമയം, ഇറാനുമായുള്ള കരാർ വളരെ അടുത്താണെന്ന് യുഎസ് പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ് പ്രഖ്യാപിച്ചത് നയതന്ത്രതലത്തിൽ വലിയ ചലനങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ചു. ഇറാൻ തങ്ങളുടെ പക്കലുള്ള സമ്പുഷ്ടീകരിച്ച യുറേനിയം അമേരിക്കയ്ക്ക് കൈമാറാൻ സമ്മതിച്ചതായി ട്രംപ് അവകാശപ്പെട്ടെങ്കിലും, ഇറാൻ വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയം ഈ വാദം പൂർണ്ണമായും തള്ളിക്കളഞ്ഞു. യുറേനിയം കൈമാറുന്നത് തങ്ങളുടെ മണ്ണ് വിട്ടുകൊടുക്കുന്നത് പോലെയാണെന്നും അത് അനുവദിക്കില്ലെന്നുമാണ് ഇറാന്റെ നിലപാട്.
വെടിനിർത്തൽ നിലനിൽക്കുന്ന പത്ത് ദിവസത്തേക്ക് ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് തുറന്നു നൽകുമെന്ന് ഇറാൻ വിദേശകാര്യമന്ത്രി അബ്ബാസ് അരാഗ്ചി അറിയിച്ചിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ ഇറാൻ നിർദ്ദേശിക്കുന്ന പ്രത്യേക പാതയിലൂടെ മാത്രമേ കപ്പലുകൾക്ക് സഞ്ചരിക്കാൻ അനുവാദമുള്ളൂ എന്ന നിബന്ധന നിലനിൽക്കുന്നുണ്ട്. എന്നാൽ ഈ വെടിനിർത്തൽ ഇറാനെ സഹായിക്കുമെന്നും ഹിസ്ബുള്ളയ്ക്ക് വീണ്ടും ശക്തിപ്രാപിക്കാൻ ഇത് അവസരം നൽകുമെന്നും ഇസ്രായേലിലെ ഒരു വിഭാഗം വിശ്വസിക്കുന്നു. ബെഞ്ചമിൻ നെതന്യാഹു അമേരിക്കൻ സമ്മർദ്ദത്തിന് വഴങ്ങിയതാണെന്നാണ് അവരുടെ വിമർശനം.
2015-ലെ ആണവ കരാറിൽ നിന്ന് ട്രംപ് പിന്മാറിയ ചരിത്രമുള്ളതിനാൽ ഈ സമാധാന നീക്കങ്ങളും പാളിപ്പോകുമോ എന്ന് ലോകം ഉറ്റുനോക്കുന്നു. എങ്കിലും മാസങ്ങളായി തുടരുന്ന യുദ്ധത്തിന് നേരിയ ആശ്വാസം ലഭിച്ചത് ആഗോള വിപണിയിൽ പോസിറ്റീവ് ചലനങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കിയിട്ടുണ്ട്. ഇസ്രായേലും ലെബനനും തമ്മിൽ നേരിട്ട് ചർച്ചകൾ ആരംഭിക്കുന്നത് മേഖലയിലെ ഇറാന്റെ സ്വാധീനം കുറയ്ക്കാൻ സഹായിക്കുമെന്നും ചില നിരീക്ഷകർ കരുതുന്നു.
Summary: With ceasefires now in place in both Iran and Lebanon, the Middle East faces a crucial moment of opportunity and risk. The 10-day pause between Israel and Hezbollah has led Iran to declare the Strait of Hormuz “completely open,” albeit with specific routing conditions. US President Donald Trump claims a deal with Iran is “very close,” though Iran has denied his claim that they agreed to hand over enriched uranium. While the ceasefires are considered shaky, they pave the way for potential historic breakthroughs in regional stability and maritime trade.
