ടെഹ്റാൻ: നിലവിൽ തുടരുന്ന ഇറാൻ-അമേരിക്കൻ യുദ്ധം അവസാനിപ്പിക്കാനുള്ള സമഗ്രമായ ഒരു സമാധാന പദ്ധതിയ (Peace Roadmap) മുന്നോട്ടുവെച്ച് മുൻ ഇറാൻ വിദേശകാര്യ മന്ത്രി മുഹമ്മദ് ജവാദ് സരീഫ് (Javad Zarif Iran Peace Roadmap). അന്താരാഷ്ട്ര നിരീക്ഷണത്തിന് കീഴിൽ ഇറാന്റെ ആണവ പരിപാടിക്ക് നിയന്ത്രണങ്ങൾ ഏർപ്പെടുത്തുക, ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് വീണ്ടും തുറന്നുകൊടുക്കുക എന്നിവയ്ക്ക് പകരമായി ഇറാനെതിരെയുള്ള ഉപരോധങ്ങൾ നീക്കം ചെയ്യണമെന്നാണ് സരീഫിന്റെ നിർദ്ദേശം. ‘ഫോറിൻ അഫയേഴ്സ്’ മാഗസിനിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ലേഖനത്തിലാണ് അദ്ദേഹം ഈ പദ്ധതി വിശദീകരിച്ചത്.
സരീഫിന്റെ സമാധാന പദ്ധതിയിലെ പ്രധാന നിർദ്ദേശങ്ങൾ:
- ആണവ നിയന്ത്രണം: ആണവായുധങ്ങൾ ഒരിക്കലും നിർമ്മിക്കില്ലെന്ന് ഇറാൻ ഉറപ്പുനൽകണം. കൈവശമുള്ള യുറേനിയം ശേഖരം 3.67 ശതമാനത്തിന് താഴെയായി കുറയ്ക്കണം.
- ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക്: ലോകത്തെ പ്രധാന എണ്ണ വ്യാപാര പാതയായ ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് ഗതാഗതത്തിനായി തുറന്നുകൊടുക്കണം.
- ഉപരോധങ്ങൾ നീക്കൽ: അമേരിക്കയും ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയും ഇറാനെതിരെ ഏർപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ള എല്ലാ ഉപരോധങ്ങളും പിൻവലിക്കണം.
- പ്രാദേശിക സുരക്ഷ: ചൈന, റഷ്യ, അമേരിക്ക എന്നിവയുടെ സഹായത്തോടെ ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങളെയും ഉൾപ്പെടുത്തി ഒരു പ്രാദേശിക ആണവ ഇന്ധന കൺസോർഷ്യം രൂപീകരിക്കണം.
- ആക്രമണരഹിത കരാർ: അമേരിക്കയും ഇറാനും തമ്മിൽ ഭാവിയിൽ പരസ്പരം ആക്രമിക്കില്ലെന്ന് ഉറപ്പുനൽകുന്ന കരാറിൽ ഒപ്പിടണം.
- യുദ്ധം നീണ്ടുപോകുന്നത് ഇറാൻ ജനതയുടെ ജീവിതത്തെയും രാജ്യത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങളെയും തകർക്കുമെന്ന് സരീഫ് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്നു. സമാധാനമുണ്ടാക്കുന്നവരെയാണ് ചരിത്രം എപ്പോഴും ഓർമ്മിക്കുകയെന്നും അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർത്തു.
ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങളുടെ പ്രതികരണം
സരീഫിന്റെ നിർദ്ദേശത്തെ ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങൾ സംശയത്തോടെയാണ് വീക്ഷിക്കുന്നത്. അയൽരാജ്യങ്ങൾക്ക് നേരെ ഇറാൻ നടത്തുന്ന ഡ്രോൺ-മിസൈൽ ആക്രമണങ്ങളെ സരീഫ് സൗകര്യപൂർവ്വം വിസ്മരിച്ചുവെന്ന് യുഎഇ പ്രസിഡന്റിന്റെ നയതന്ത്ര ഉപദേഷ്ടാവ് അൻവർ ഗർഗാഷ് വിമർശിച്ചു. വർഷങ്ങളായി കെട്ടിപ്പടുത്ത വിശ്വാസമാണ് ഇറാൻ ഈ യുദ്ധത്തിലൂടെ തകർത്തതെന്ന് മുൻ ഖത്തർ പ്രധാനമന്ത്രി ഹമദ് ബിൻ ജാസിം അൽ താനി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. എങ്കിലും, ഇറാനിൽ നിന്ന് ഇത്തരം സമാധാന ശബ്ദങ്ങൾ ഉയരുന്നത് സ്വാഗതാർഹമാണെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.
Summary: Former Iranian Foreign Minister Mohammad Javad Zarif has proposed a comprehensive peace roadmap to end the ongoing U.S.-Israeli war on Iran. His plan includes placing international limits on Iran’s nuclear program and reopening the Strait of Hormuz in exchange for lifting all economic sanctions. While some regional leaders acknowledged the cleverness of the proposal, officials from the UAE and Qatar criticized it for ignoring Iran’s recent aggression against Gulf neighbors, noting that trust has been severely eroded during the conflict.
