ഭാഷാപരമായ വൈവിധ്യവും സാംസ്കാരിക പൈതൃകവും കാത്തുസൂക്ഷിക്കുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ ഇന്ന് ലോകമെമ്പാടും അന്താരാഷ്ട്ര മാതൃഭാഷാ ദിനമായി (International Mother Language Day) ആചരിക്കുന്നു. യുനെസ്കോയുടെ ആഭിമുഖ്യത്തിൽ ഓരോ വർഷവും ഫെബ്രുവരി 21-നാണ് ഈ ദിനം ആഘോഷിക്കുന്നത്. “ഭാഷാ വൈവിധ്യം നിലനിർത്തുക” എന്ന സന്ദേശവുമായാണ് ഇത്തവണത്തെ ദിനാചരണം നടക്കുന്നത്.
മാതൃഭാഷ കേവലം ഒരു ആശയവിനിമയ ഉപാധി മാത്രമല്ല, മറിച്ച് ഒരു ജനതയുടെ സംസ്കാരത്തിന്റെയും ചരിത്രത്തിന്റെയും അടയാളം കൂടിയാണെന്ന് ഈ ദിനം നമ്മെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു. സ്വന്തം മാതൃഭാഷയിൽ സംസാരിക്കാനും പഠിക്കാനുമുള്ള അവകാശം ഓരോ വ്യക്തിയുടെയും മൗലികാവകാശമാണെന്ന അവബോധം സൃഷ്ടിക്കുകയാണ് ഈ ദിനാചരണത്തിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം. ലോകത്തെ അയ്യായിരത്തിലധികം വരുന്ന ഭാഷകളിൽ പലതും വംശനാശഭീഷണി നേരിടുന്ന ഈ സാഹചര്യത്തിൽ മാതൃഭാഷാ ദിനത്തിന് ഏറെ പ്രസക്തിയുണ്ട്.
ചരിത്രപരമായ വലിയൊരു പോരാട്ടത്തിന്റെ സ്മരണ പുതുക്കൽ കൂടിയാണ് ഈ ദിവസം. 1952-ൽ അന്നത്തെ കിഴക്കൻ പാകിസ്ഥാനിൽ (ഇന്നത്തെ ബംഗ്ലാദേശ്) ബംഗാളി ഭാഷയെ ഔദ്യോഗിക ഭാഷയാക്കണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ട് സമരം ചെയ്ത വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് നേരെ പോലീസ് വെടിയുതിർത്തിരുന്നു. ഈ പോരാട്ടത്തിൽ ജീവൻ ബലിനൽകിയ ഭാഷാ സ്നേഹികളുടെ ഓർമ്മയ്ക്കായി ബംഗ്ലാദേശ് സർക്കാർ നൽകിയ നിർദ്ദേശത്തെത്തുടർന്നാണ് 1999-ൽ യുനെസ്കോ ഈ ദിനം അന്താരാഷ്ട്ര മാതൃഭാഷാ ദിനമായി പ്രഖ്യാപിച്ചത്.
വിദ്യാഭ്യാസ രംഗത്ത് മാതൃഭാഷയ്ക്കുള്ള പ്രാധാന്യത്തെക്കുറിച്ചും ഈ ദിനം വലിയ ചർച്ചകൾ ഉയർത്തുന്നുണ്ട്. കുട്ടികൾക്ക് അവരുടെ പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം സ്വന്തം ഭാഷയിൽ ലഭിക്കുന്നത് അവരുടെ ചിന്താശേഷിയും സർഗ്ഗാത്മകതയും വർദ്ധിപ്പിക്കുമെന്ന് പഠനങ്ങൾ തെളിയിക്കുന്നു. മാതൃഭാഷാ അധിഷ്ഠിതമായ ബഹുഭാഷാ വിദ്യാഭ്യാസം പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കേണ്ടത് വരുംതലമുറയുടെ വളർച്ചയ്ക്ക് അത്യന്താപേക്ഷിതമാണെന്ന് വിദഗ്ധർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.
