ന്യൂഡൽഹി: ഇന്ത്യൻ പൗരന്മാർക്ക് സർക്കാർ നൽകുന്ന പാസ്പോർട്ട് (Passport) ഒരാളുടെ പൗരത്വം തെളിയിക്കുന്നതിനുള്ള അന്തിമ രേഖയല്ലെന്ന് കേന്ദ്ര വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയം (Indian passport not proof of citizenship MEA) വ്യക്തമാക്കി. രാജ്യത്തെ 14-ാമത് പാസ്പോർട്ട് സേവാ ദിവസത്തോടനുബന്ധിച്ച് (Passport Seva Divas) മാധ്യമപ്രവർത്തകരോട് സംസാരിക്കവെയാണ് മന്ത്രാലയത്തിലെ ഉന്നത ഉദ്യോഗസ്ഥർ ഈ സുപ്രധാന വിശദീകരണം നൽകിയത്. വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയത്തിന്റെ ഈ ഔദ്യോഗിക പ്രസ്താവന സോഷ്യൽ മീഡിയ പ്ലാറ്റ്ഫോമായ ‘എക്സി’ൽ (X) വലിയ രീതിയിലുള്ള ചർച്ചകൾക്കും പൗരത്വ രേഖകളെക്കുറിച്ചുള്ള പുതിയ തർക്കങ്ങൾക്കും വഴിതുറന്നിട്ടുണ്ട്.
അന്താരാഷ്ട്ര യാത്രകൾ സുഗമമാക്കുന്നതിനായി സർക്കാർ പൗരന്മാർക്ക് നൽകുന്ന ഒരു പ്രാഥമിക യാത്രാ രേഖ (Travel Document) മാത്രമാണ് പാസ്പോർട്ട് എന്നാണ് വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയം വ്യക്തമാക്കിയത്. ഒരു വ്യക്തി പാസ്പോർട്ട് കൈവശം വെയ്ക്കുന്നു എന്നതുകൊണ്ട് മാത്രം അത് പൗരത്വത്തിന്റെ അനിഷേധ്യമായ സർട്ടിഫിക്കറ്റായി മാറുന്നില്ല. ഇന്ത്യൻ പൗരന്മാർക്ക് മാത്രമാണ് പാസ്പോർട്ട് അനുവദിക്കുന്നത് എന്നതിനാലാണ് വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയത്തിന്റെ ഈ പുതിയ പ്രസ്താവന പൊതുജനങ്ങളിൽ വലിയ കൗതുകവും ചർച്ചയും ഉണ്ടാക്കിയത്. വിദേശരാജ്യങ്ങളിൽ വെച്ച് ഒരു വ്യക്തിയുടെ ‘ദേശീയത’ (Nationality) സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തുക എന്നതാണ് പാസ്പോർട്ടിന്റെ പ്രാഥമിക ചുമതലയെന്നും അധികൃതർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.
ഒരു വ്യക്തിക്ക് പാസ്പോർട്ട് ലഭിച്ചാൽ പോലും അതിന്റെ പൂർണ്ണ ഉടമസ്ഥാവകാശം അയാൾക്കല്ല. എല്ലാ ഇന്ത്യൻ പാസ്പോർട്ടുകളുടെയും പിൻവശത്തുള്ള പ്രധാന കുറിപ്പിൽ, ഇത് ‘ഇന്ത്യൻ സർക്കാരിന്റെ സ്വത്താണ്’ (Property of the Government of India) എന്നും സർക്കാർ ആവശ്യപ്പെടുന്ന പക്ഷം ഇത് ഏതു സമയത്തും തിരികെ നൽകേണ്ടതാണെന്നും കൃത്യമായി രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.
ഈ വർഷം ആദ്യം വോട്ടർപട്ടികയുടെ പ്രത്യേക തീവ്ര പരിഷ്കരണ ഹരജി പരിഗണിക്കവെ, രാജ്യത്തെ ‘ആധാർ കാർഡ്’ (Aadhaar Card) പൗരത്വത്തിനുള്ള കൃത്യമായ തെളിവല്ലെന്ന് സുപ്രധാന വിധിയിലൂടെ സുപ്രീം കോടതിയും വ്യക്തമാക്കിയിരുന്നു. ആധാർ എന്നത് വ്യക്തിയുടെ ബയോമെട്രിക് വിവരങ്ങൾ അടങ്ങിയ ഒരു തിരിച്ചറിയൽ രേഖ (Identity Document) മാത്രമാണ്. സമാനമായ രീതിയിൽ വോട്ടർ ഐഡി കാർഡും (Voter ID Card) പൗരത്വ രേഖയായി നിയമപരമായി കണക്കാക്കില്ല. ഇത് പ്രധാനമായും ഒരു വ്യക്തിയുടെ വിലാസവും identity-യും തെളിയിക്കാനും, ജനാധിപത്യ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിൽ വോട്ടവകാശം വിനിയോഗിക്കാനും മാത്രമുള്ള ഔദ്യോഗിക രേഖയാണ്.
ഇന്ത്യൻ പൗരത്വ നിയമങ്ങൾ (Citizenship Laws) അനുസരിച്ച്, താഴെ പറയുന്ന മാനദണ്ഡങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് നിലവിൽ ഇന്ത്യയിൽ പൗരത്വം നിശ്ചയിക്കുന്നത്:
1950 ജനുവരി 26 – 1987 ജൂലൈ 1: ഈ കാലയളവിൽ ഇന്ത്യയിൽ ജനിച്ച ഏതൊരാളും ജനനം കൊണ്ട് സ്വാഭാവികമായും ഇന്ത്യൻ പൗരനാണ്.
1987 ജൂലൈയ്ക്ക് ശേഷം: ഈ കാലയളവിൽ ജനിച്ച ഒരാൾക്ക് പൗരത്വം അവകാശപ്പെടണമെങ്കിൽ ജനനസമയത്ത് മാതാപിതാക്കളിൽ ആരെങ്കിലും ഒരാൾ നിർബന്ധമായും ഇന്ത്യൻ പൗരനായിരിക്കണം.
2004 ഡിസംബർ 3-ന് ശേഷം: ഈ തീയതിക്ക് ശേഷമോ അല്ലെങ്കിൽ അന്നോ ജനിച്ചവർക്ക് ജനനം കൊണ്ട് പൗരത്വം ലഭിക്കണമെങ്കിൽ മാതാപിതാക്കൾ രണ്ടുപേരും ഇന്ത്യക്കാരായിരിക്കണം. അല്ലെങ്കിൽ മാതാപിതാക്കളിൽ ഒരാൾ ഇന്ത്യൻ പൗരനും മറ്റേയാൾ ആ സമയത്ത് നിയമവിരുദ്ധ കുടിയേറ്റക്കാരൻ (Illegal Immigrant) അല്ലാതിരിക്കുകയും വേണം.
ചിപ്പ് ഘടിപ്പിച്ച പുതിയ ഇ-പാസ്പോർട്ടുകൾ (e-Passports) രാജ്യത്ത് വ്യാജ പാസ്പോർട്ട് നിർമ്മാണവും തട്ടിപ്പുകളും വലിയ തോതിൽ കുറച്ചതായി വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയം കൂട്ടിച്ചേർത്തു. കഴിഞ്ഞ സാമ്പത്തിക വർഷത്തിൽ (FY 2025-26) രാജ്യത്ത് 1.39 കോടി പുതിയ പാസ്പോർട്ടുകൾ ഉൾപ്പെടെ 1.5 കോടിയോളം പാസ്പോർട്ട് അധിഷ്ഠിത സേവനങ്ങൾ വിതരണം ചെയ്തതായും നിലവിൽ ഇന്ത്യയിലുടനീളം പാസ്പോർട്ട് കേന്ദ്രങ്ങളുടെ എണ്ണം 545 ആയി ഉയർത്തിയതായും മന്ത്രാലയം കണക്കുകൾ പുറത്തുവിട്ടു.
Story Summary: On the occasion of the 14th Passport Seva Divas, the Ministry of External Affairs (MEA) clarified that an Indian passport is primarily a travel document and not a conclusive proof of citizenship, despite being issued only to Indian citizens. This statement has sparked intense debate on social media regarding what documents constitute final proof of citizenship. The government previously clarified that Aadhaar and Voter ID cards also do not serve as proof of citizenship but are merely identity and residence documents. The MEA also noted milestones, including the issuance of 1.39 crore passports in FY 2025-26 and the successful rollout of chip-enabled e-passports.
