വെറുമൊരു പിന്നണി ഗായിക എന്നതിലുപരി ഇന്ത്യൻ സംഗീതത്തിന്റെ അതിരുകൾ ഭേദിച്ച വിസ്മയമായിരുന്നു ആശാ ഭോസ്ലെ. 92-ാം വയസ്സിൽ മുംബൈയിൽ അന്തരിച്ച അവർ, തന്റെ ഏഴ് പതിറ്റാണ്ട് നീണ്ട കരിയറിലൂടെ തലമുറകളെയും സംഗീത ശൈലികളെയും സ്വാധീനിച്ചു. ട്രെൻഡുകൾക്ക് പിന്നാലെ പോകാതെ, സ്വയം ഒരു ട്രെൻഡായി മാറിയ ശബ്ദമായിരുന്നു അത്.(Asha Bhosle, The wonder that became the breath of music!)
1933-ൽ മഹാരാഷ്ട്രയിലെ സാംഗ്ലിയിൽ സംഗീത കുടുംബത്തിലാണ് ആശ ജനിച്ചത്. പ്രശസ്ത ക്ലാസിക്കൽ ഗായകനും നടനുമായിരുന്ന ദീനനാഥ് മങ്കേഷ്കറുടെ മകളും, ഗാനകോകിലം ലതാ മങ്കേഷ്കറുടെ ഇളയ സഹോദരിയുമായിരുന്നു. വലിയൊരു പാരമ്പര്യത്തിന്റെ ഭാരമുണ്ടായിരുന്നിട്ടും സ്വന്തമായ ഒരിടം കണ്ടെത്താനുള്ള ദൃഢനിശ്ചയം അവർ പ്രകടിപ്പിച്ചു. 1940-കളിൽ മറ്റുള്ളവർ പാടാൻ വിസമ്മതിച്ച പാട്ടുകൾ പാടിക്കൊണ്ടാണ് അവർ തന്റെ യാത്ര തുടങ്ങിയത്.
50-കളിലും 60-കളിലും സംഗീത സംവിധായകൻ ഒ.പി നയ്യാറുമായുള്ള സഹകരണം ഹിന്ദി സിനിമയ്ക്ക് പുതിയ താളം നൽകി. ‘ആയിയേ മെഹർബാൻ’, ‘യേ ഹേ രേഷ്മി സുൽഫോം കാ അന്ധേര’ തുടങ്ങിയ ഗാനങ്ങൾ ആധുനികതയുടെ പ്രതീകങ്ങളായി. രാഹുൽ ദേവ് ബർമ്മനുമായുള്ള സംഗീത കൂട്ടുകെട്ടും വിവാഹവും അവരുടെ റേഞ്ച് വർദ്ധിപ്പിച്ചു. ‘ആജാ ആജാ മേ ഹൂ പ്യാർ തേരാ’, ‘ദിൽ ചീസ് ക്യാ ഹേ’, ‘മേരാ കുച്ച് സമാൻ’ തുടങ്ങിയ ഗാനങ്ങൾ ഒരു ഗായിക എന്ന നിലയിലുള്ള അവരുടെ അസാമാന്യ വൈവിധ്യം തെളിയിച്ചു.
സംഗീതം തനിക്ക് ശ്വാസം പോലെയാണെന്ന് ആശ എപ്പോഴും പറയുമായിരുന്നു. ഒരിക്കൽ അവർ പറഞ്ഞു: “ശ്വാസമില്ലെങ്കിൽ മനുഷ്യൻ മരിക്കും. എനിക്ക് സംഗീതം എന്റെ ശ്വാസമാണ്. ബുദ്ധിമുട്ടുള്ള സാഹചര്യങ്ങളിൽ നിന്ന് ഞാൻ അതിജീവനം കണ്ടെത്തിയത് ഇതിലൂടെയാണ്.” ഏത് പാട്ടും പാടിയിരുന്ന അവർ, ആ യാത്രയിലാണ് തന്നെത്തന്നെ കണ്ടെത്തിയത്. 12,000-ലേറെ പാട്ടുകൾ പാടിയ അവർക്ക് ദേശീയ പുരസ്കാരങ്ങളും ദാദാസാഹിബ് ഫാൽക്കെ അവാർഡും പത്മവിഭൂഷണും ലഭിച്ചു. പുതിയ ഗായികമാർക്ക് അവസരം ലഭിക്കാനായി ഫിലിം ഫെയർ പോലുള്ള പുരസ്കാര മത്സരങ്ങളിൽ നിന്ന് അവർ സ്വയം ഒഴിഞ്ഞുനിന്നു എന്നത് അവരുടെ വലിയ മനസ്സിന്റെ അടയാളമാണ്.
‘പിയാ തു അബ് തോ ആജാ’യിലെ പ്രസരിപ്പും ‘ദം മാരോ ദം’ലെ പോപ്പ് എനർജിയും ‘ഉമ്രാവു ജാൻ’ലെ ഗസൽ ഗാംഭീര്യവും ഒരുപോലെ ആ ശബ്ദത്തിൽ ഭദ്രമായിരുന്നു. ഇന്ത്യൻ സിനിമയുടെ സ്മരണകളിൽ ആ ശബ്ദം എന്നും അലിഞ്ഞുചേർന്നിരിക്കും. ഒടുവിൽ ആ പാട്ട് പോലെ തന്നെ, “ആഗേ ഭി ജാനേ നാ തൂ…” എന്ന വരികൾ ബാക്കിയാക്കി അവർ യാത്രയായി.

