ഗാസയിലെ ഖാൻ യൂനിസിലെ മണ്ണ് ഇന്ന് കണ്ണുനീരിൽ കുതിർന്നതാണ്. അവിടെ, വെളുത്ത താടിയും ക്ഷീണം കലർന്ന കണ്ണുകളുമായി ഒരാളെ കാണാം, യൂസഫ് അബു ഹത്താബ്. കഴിഞ്ഞ കുറേ മാസങ്ങളായി അദ്ദേഹം ഗാസയിലെ ഏറ്റവും തിരക്കുള്ള മനുഷ്യനാണ്. പക്ഷേ, ആ തിരക്ക് ആരും ആഗ്രഹിക്കുന്ന ഒന്നല്ല. അദ്ദേഹം ഒരു ശ്മശാന സൂക്ഷിപ്പുകാരനാണ്, അല്ലെങ്കിൽ മരിച്ചവർക്ക് അവസാനത്തെ വീടൊരുക്കുന്ന ഒരു ഖബറിടം നിർമ്മാതാവ്. (Yusuf Abu Hattab, a veteran gravedigger in Khan Younis, Gaza)
ഒരു കർത്തവ്യമായി മാറിയ ദുരന്തം
സാധാരണഗതിയിൽ ഖബറിടങ്ങൾ നിർമ്മിക്കുന്നത് ഒരു തൊഴിലായിരിക്കാം. എന്നാൽ യൂസഫ് അബു ഹത്താബിനെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം അതൊരു കർത്തവ്യമാണ്. യുദ്ധം കൊടുമ്പിരിക്കൊള്ളുമ്പോൾ, ഓരോ ദിവസവും നൂറുകണക്കിന് മൃതദേഹങ്ങളാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ അടുത്തേക്ക് എത്തുന്നത്. പലപ്പോഴും മൃതദേഹങ്ങൾ അടക്കം ചെയ്യാൻ പോലും സ്ഥലമില്ലാത്ത അവസ്ഥ. പഴയ ഖബറുകൾക്ക് മുകളിൽ പുതിയവ നിർമ്മിക്കേണ്ടി വരുന്ന അവസ്ഥയെക്കുറിച്ച് അദ്ദേഹം വേദനയോടെ സംസാരിക്കാറുണ്ട്.
സ്വന്തം മകൻ്റെ ഖബറൊരുക്കിയ പിതാവ്
യൂസഫിന്റെ ജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും ഹൃദയഭേദകമായ നിമിഷം അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്വന്തം മകന്റെ മരണം തന്നെയായിരുന്നു. മറ്റുള്ളവർക്ക് വേണ്ടി ആയിരക്കണക്കിന് ഖബറുകൾ വെട്ടിയ ആ കൈകൾക്ക് ഒടുവിൽ തന്റെ പ്രിയപ്പെട്ട മകന് വേണ്ടിയും മണ്ണുമാറ്റേണ്ടി വന്നു. "ഒരു അച്ഛനും കാണാൻ ആഗ്രഹിക്കാത്ത കാഴ്ചയാണിത്" എന്ന് അദ്ദേഹം പറയുമ്പോൾ അത് കേട്ടുനിൽക്കുന്നവരുടെ കണ്ണ് നിറയ്ക്കും. തന്റെ മകനെ അടക്കം ചെയ്തതിന് ശേഷവും അദ്ദേഹം തന്റെ ജോലി തുടരുന്നു, കാരണം ഗാസയിൽ ഓരോ നിമിഷവും പുതിയ ഖബറുകൾ ആവശ്യമായി വരുന്നു.
യൂസഫ് അബു ഹത്താബ് വിവരിക്കുന്ന ചില കാര്യങ്ങൾ അതിഭീകരമാണ്. ശ്മശാനങ്ങൾ നിറഞ്ഞു കവിഞ്ഞതിനാൽ പാർക്കുകളിലും വീട്ടുപറമ്പുകളിലും വരെ ആളുകളെ അടക്കം ചെയ്യേണ്ടി വരുന്നു. പേരോ നാടോ അറിയാത്ത, 'അജ്ഞാതർ' എന്ന് രേഖപ്പെടുത്തിയ നൂറുകണക്കിന് ആളുകളെ അദ്ദേഹത്തിന് അടക്കം ചെയ്യേണ്ടി വരുന്നു. ഗാസയിൽ കൊല്ലപ്പെടുന്നവരിൽ വലിയൊരു ഭാഗം കുട്ടികളായതിനാൽ, ചെറിയ ചെറിയ ഖബറുകളാണ് തനിക്ക് ഇപ്പോൾ കൂടുതൽ നിർമ്മിക്കേണ്ടി വരുന്നതെന്ന് അദ്ദേഹം കണ്ണീരോടെ പറയുന്നു.
ഇത്രയേറെ മൃതദേഹങ്ങൾക്കിടയിൽ ജീവിക്കുമ്പോഴും യൂസഫ് അബു ഹത്താബ് ഒരു പ്രതീക്ഷയാണ്. മരിച്ചവർക്ക് നൽകേണ്ട ആദരവും അന്തസ്സും നൽകി അവരെ യാത്രയാക്കാൻ അദ്ദേഹം കാണിക്കുന്ന മനസ്സ് വലിയൊരു സന്ദേശമാണ് നൽകുന്നത്. യുദ്ധം മനുഷ്യരെ കൊന്നൊടുക്കുമ്പോൾ, ആ മനുഷ്യരുടെ അവസാന നിമിഷങ്ങൾ മാന്യമായിരിക്കണമെന്ന് അദ്ദേഹം ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
യൂസഫ് അബു ഹത്താബിന്റെ കഥ കേവലം ഒരു വ്യക്തിയുടെ കഥയല്ല, മറിച്ച് യുദ്ധഭൂമിയിൽ നിസ്സഹായരായിപ്പോകുന്ന ഒരു ജനതയുടെ മുഴുവൻ വേദനയുമാണ്. ആ മണ്ണിൽ അദ്ദേഹം വെട്ടുന്ന ഓരോ കുഴിയും ലോകത്തോട് വിളിച്ചുപറയുന്നത് സമാധാനത്തിന് വേണ്ടിയുള്ള നിലവിളിയാണ്...
Summary
Yusuf Abu Hattab is a veteran gravedigger in Khan Younis, Gaza. Once a quiet occupation, his work has become a relentless, 24-hour cycle of grief due to the ongoing conflict. He has become a symbolic figure, representing the heavy toll the war has taken on Palestinian families.