നമ്മൾ മരിച്ചുകഴിഞ്ഞാൽ ലോകം നമ്മളെ എങ്ങനെ ഓർക്കും? നമ്മുടെ വിലാപയാത്രയിൽ എത്രപേർ പങ്കെടുക്കും? ആരൊക്കെ കരയും? ഈ ചോദ്യങ്ങൾക്കെല്ലാം ജീവിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ തന്നെ ഉത്തരം കണ്ടെത്തിയ ഒരാളുണ്ട്, സ്പെയിനിലെ ചക്രവർത്തിയായിരുന്ന ചാൾസ് അഞ്ചാമൻ. തന്റെ മരണം എങ്ങനെയുണ്ടാകുമെന്ന് നേരിട്ട് കാണാൻ അദ്ദേഹം നടത്തിയ ആ വിചിത്രമായ റിഹേഴ്സൽ ഇന്നും ചരിത്രത്തിലെ കൗതുകമാണ് (The Living Funeral of Charles V).
പതിനാറാം നൂറ്റാണ്ടിൽ യൂറോപ്പിലെ പകുതിയിലധികം ഭാഗവും ഭരിച്ചിരുന്ന അതിശക്തനായ ചക്രവർത്തിയായിരുന്നു ചാൾസ് അഞ്ചാമൻ. എന്നാൽ വാർദ്ധക്യമായതോടെ അദ്ദേഹം അധികാരം ഉപേക്ഷിക്കുകയും സ്പെയിനിലെ ഒരു ആശ്രമത്തിൽ വിശ്രമജീവിതം നയിക്കാൻ തീരുമാനിക്കുകയും ചെയ്തു. അവിടെ വെച്ചാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഉള്ളിൽ ആ വിചിത്രമായ ആഗ്രഹം ജനിച്ചത്. താൻ മരിച്ചു കഴിഞ്ഞാൽ തന്റെ ആത്മാവിന് വേണ്ടി നടത്തുന്ന പ്രാർത്ഥനകളും ചടങ്ങുകളും എങ്ങനെയുണ്ടാകുമെന്ന് ചാൾസ് അഞ്ചാമന് നേരിട്ട് കാണണമായിരുന്നു. ഇതിനായി അദ്ദേഹം ഒരു ‘ജീവനുള്ള ശവസംസ്കാരം’ സംഘടിപ്പിച്ചു. കൊട്ടാരത്തിലെ ഉദ്യോഗസ്ഥരെയും പുരോഹിതന്മാരെയും വിളിച്ചുകൂട്ടി എല്ലാ ചടങ്ങുകളും യഥാർത്ഥ മരണത്തിന് ശേഷമെന്നപോലെ നടത്താൻ അദ്ദേഹം ഉത്തരവിട്ടു.
കറുത്ത വസ്ത്രം ധരിച്ച പുരോഹിതന്മാർ മെഴുകുതിരികളുമായി വിലാപയാത്ര നടത്തി. ചാൾസ് അഞ്ചാമൻ ഒരു ശവപ്പെട്ടിയിൽ കണ്ണടച്ച് കിടന്നു. അദ്ദേഹത്തിന് ചുറ്റും നിന്ന് ആളുകൾ വിലാപഗീതങ്ങൾ പാടുകയും ആത്മാവിന് വേണ്ടി പ്രാർത്ഥിക്കുകയും ചെയ്തു. തന്റെ മൃതദേഹത്തിന് മുന്നിൽ നിൽക്കുന്നതുപോലെ എല്ലാവരും ഗൗരവത്തോടെ ആ ചടങ്ങുകളിൽ പങ്കെടുത്തു. ചടങ്ങുകൾ അവസാനിച്ചപ്പോൾ, അദ്ദേഹം ശവപ്പെട്ടിയിൽ നിന്ന് എഴുന്നേറ്റ് വരികയും പുരോഹിതന്മാർക്കൊപ്പം ഭക്ഷണം കഴിക്കുകയും ചെയ്തു. സ്വന്തം ശവസംസ്കാരം നേരിട്ട് കണ്ടതിന്റെ ആത്മസംതൃപ്തി അദ്ദേഹത്തിനുണ്ടായിരുന്നു.
വിരോധാഭാസമെന്നു പറയട്ടെ, ഈ വിചിത്രമായ ചടങ്ങ് കഴിഞ്ഞ് ഏതാനും മാസങ്ങൾക്കുള്ളിൽ (1558 സെപ്റ്റംബറിൽ) അദ്ദേഹം യഥാർത്ഥത്തിൽ അന്തരിച്ചു. ആ റിഹേഴ്സലിൽ കണ്ടതുപോലെ തന്നെ ഗംഭീരമായ രീതിയിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഔദ്യോഗിക ശവസംസ്കാരവും നടന്നു. മരണത്തെക്കുറിച്ച് ഭയപ്പെടുന്നതിന് പകരം അതിനെ ഒരു ഉത്സവമായി കാണാൻ ചാൾസ് അഞ്ചാമൻ ശ്രമിച്ചു. “നമ്മൾ ഇല്ലാത്ത ഈ ലോകം നമ്മളെ എങ്ങനെ കാണും?” എന്ന മനുഷ്യന്റെ എക്കാലത്തെയും വലിയ ജിജ്ഞാസയ്ക്കുള്ള ഉത്തരമായിരുന്നു ആ ചടങ്ങ്. ജീവിതം എത്ര വലിയ രാജാവായാലും അവസാനിക്കുന്നത് ഒരു പെട്ടിക്കുള്ളിലാണെന്ന വലിയ സത്യം അദ്ദേഹം ലോകത്തിന് കാണിച്ചുകൊടുത്തു.
Summary: Emperor Charles V of Spain, toward the end of his life in a monastery, developed a morbid curiosity about his own death. He organized a “living funeral” where he lay in a coffin while priests performed actual funeral rites and sang dirges. He watched his own mourning ceremony to see how the world would remember him. Ironically, he died for real just a few months after this bizarre rehearsal.
