ബുഡാപെസ്റ്റ്: സിനിമയെ ദൃശ്യഭാഷയുടെയും ദർശനത്തിന്റെയും പുതിയ തലങ്ങളിലേക്ക് എത്തിച്ച ഹംഗേറിയൻ ഇതിഹാസ സംവിധായകൻ ബേലാ താർ (70) അന്തരിച്ചു. വാർദ്ധക്യസഹജമായ അസുഖങ്ങളെത്തുടർന്ന് ചികിത്സയിലായിരുന്നു. കുടുംബത്തിന് വേണ്ടി സംവിധായകൻ ബെൻസ് ഫ്ളീഗൗഫ് ആണ് മരണവിവരം ഔദ്യോഗികമായി സ്ഥിരീകരിച്ചത്.
ചലച്ചിത്ര കലയിലെ 'സ്ലോ സിനിമ' (Slow Cinema) എന്ന പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ മുൻനിരക്കാരനായിരുന്നു അദ്ദേഹം. നീളമേറിയ ഷോട്ടുകളും ബ്ലാക്ക് ആൻഡ് വൈറ്റ് ദൃശ്യങ്ങളും മനുഷ്യാവസ്ഥയുടെ തീവ്രമായ നിരാശകളും നിറഞ്ഞതായിരുന്നു ബേലാ താറിന്റെ സിനിമകൾ. 1979-ൽ 'ഫാമിലി നെസ്റ്റ്' എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് അദ്ദേഹം തുടക്കം കുറിച്ചത്. 2011-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ 'ദ ടൂറിൻ ഹോഴ്സ്' ആയിരുന്നു അവസാന ചിത്രം.
'സറ്റാൻടാംഗോ' (Sátántangó), 'വെർക്മെയ്സ്റ്റർ ഹാർമണീസ്' (Werckmeister Harmonies), 'ദ ലണ്ടൻ ഫ്രം ചെൽസി' എന്നിവ ലോകസിനിമയിലെ മികച്ച പാഠപുസ്തകങ്ങളായി കരുതപ്പെടുന്നു. ഏഴര മണിക്കൂർ ദൈർഘ്യമുള്ള 'സറ്റാൻടാംഗോ' അദ്ദേഹത്തിന്റെ മാസ്റ്റർപീസ് ആയാണ് വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നത്.
2011-ൽ തന്റെ ദൗത്യം പൂർത്തിയായെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചുകൊണ്ട് അദ്ദേഹം ചലച്ചിത്ര സംവിധാനത്തിൽ നിന്ന് ഔദ്യോഗികമായി വിരമിച്ചിരുന്നു.
കേരളവുമായുള്ള ആത്മബന്ധം കേരളത്തിലെ ചലച്ചിത്ര പ്രേമികൾക്ക് ഏറ്റവും പ്രിയപ്പെട്ട വിദേശ സംവിധായകരിലൊരാളായിരുന്നു ബേലാ താർ. 2022-ൽ തിരുവനന്തപുരത്ത് നടന്ന 27-ാമത് കേരള രാജ്യാന്തര ചലച്ചിത്ര മേളയിൽ (IFFK) അദ്ദേഹം നേരിട്ടെത്തി ലൈഫ് ടൈം അച്ചീവ്മെന്റ് പുരസ്കാരം ഏറ്റുവാങ്ങിയിരുന്നു. അത്തവണ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആറ് ശ്രദ്ധേയമായ ചിത്രങ്ങൾ മേളയിൽ പ്രദർശിപ്പിക്കുകയും സിനിമാ വിദ്യാർത്ഥികളുമായും പ്രേക്ഷകരുമായും അദ്ദേഹം സംവദിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു.